Vergilendirme İlkeleri Çerçevesinde Emlâk Vergisinde Değer Tespiti
Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 15.06.2026 · 23 (2) · 701-736
DOI: 10.63117/yuhfd.1892577 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Ahmet Erol und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 30 Literaturangaben. Gefördert von: Yok.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışmada, emlâk vergisinde matrahın belirlenmesinde en önemli etken durumunda olan değer tespit rejimi, anayasal vergilendirme ilkeleri çerçevesinde incelenmektedir. Emlâk vergisindeki değer tespiti salt teknik bir değerleme faaliyeti değildir. Aynı zamanda vergi yükünün fiilen dağılımını belirleyen matrah kurucu bir mekanizma olarak kanunilik, mali güç, eşitlik, genellik ve vergi adaleti ilkeleriyle doğrudan ilgilidir. Bu kapsamda öncelikle emlâk vergisinde vergi değerinin oluşum mantığı ve değer tespitinin matrah belirleme işlevi ele alınmakta; Emlâk Vergisi Kanunu, Vergi Usul Kanunu ve ikincil düzenlemeler ekseninde arsa-arazi birim değer takdiri ile bina vergi değerinin belirlenmesine ilişkin normatif düzenlemeler ortaya konulmaktadır. Ardından kanunilik ilkesi bakımından belirlilik ve öngörülebilirlik ölçütleri üzerinden, değer tespitine ilişkin ölçütlerin açıklığı, yönetsel (idari) takdir alanının sınırları ve mükellefin vergi yükünü önceden öngörebilme kapasitesi tartışılmaktadır. Mali güç ve eşitlik yönünden ise değer tespiti süreçlerinin yatay ve dikey eşitlik üzerinde oluşturduğu etkiler irdelenmekte; özellikle değer tespitinin ekonomik gerçeklikle uyumu ve yerel farklılıkların benzer durumda olan mükellefler bakımından farklı vergi sonuçları doğurabilme riski ele alınmaktadır. Genellik ve vergi adaleti bakımından ise, kural düzeyinde genel gibi görünen bir matrah sisteminin, uygulama düzeyindeki farklılaşmalar nedeniyle fiili yük dağılımında yaratabileceği adaletsizlikler gösterilmektedir. Çalışmanın ikinci bölümünde, Anayasa Mahkemesi içtihatları ışığında değer tespiti rejimi, vergilendirme ilkeleriyle birlikte yorumlanmakta; Anayasa Mahkemesi’nin temel vergilendirme ilkelerine yaklaşımının değer tespiti mekanizmasının anayasal sınırlarını nasıl belirlediği ortaya konulmaktadır. Sonuç kısmında, mevcut normatif çerçevenin temel hatlarıyla ilkelere dayandığı, ancak uygulamada belirlilik, öngörülebilirlik, karşılaştırılabilirlik ve standartlaşma sorunlarının ilkelerle uyum bakımından yapısal riskler doğurduğu tespit edilmekte; şeffaf, veri temelli ve denetlenebilir bir değerleme altyapısının geliştirilmesi, ölçütlerin normatif düzeyde somutlaştırılması ve etkin denetim mekanizmalarının düzenlenmesi yönünde öneriler sunulmaktadır.
Förderung
- Yok
Zitieren
APA
Erol, A., & Haytabay, M. A. (2026). Vergilendirme İlkeleri Çerçevesinde Emlâk Vergisinde Değer Tespiti. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23(2), 701-736. https://doi.org/10.63117/yuhfd.1892577
Vancouver
Erol A, Haytabay MA. Vergilendirme İlkeleri Çerçevesinde Emlâk Vergisinde Değer Tespiti. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;23(2):701-736. doi:10.63117/yuhfd.1892577
BibTeX
@article{Erol2026,
author = {Erol, Ahmet and Haytabay, Mert Ali},
title = {Vergilendirme İlkeleri Çerçevesinde Emlâk Vergisinde Değer Tespiti},
journal = {Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {23},
number = {2},
pages = {701--736},
doi = {10.63117/yuhfd.1892577}
}
EUVIMED