Parowozownia w Katowicach jako przedmiot adaptacji – porównawcze studium przypadku
Turystyka Kulturowa · 30.09.2026 · 140 (3) · 109-130
DOI: 10.62875/5kz0vj75 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turystyka Kulturowa, online erschienen am 30.09.2026. Verfasst von Dawid Wojacki und 4 weiteren Autor:innen. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC-ND 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Artykuł analizuje uwarunkowania ochrony i ponownego wykorzystania parowozowni w Katowicach, zestawiając jej losy z historią parowozowni Bytom Karb. Podstawę badania stanowią cztery transkrypcje pogłębionych wywiadów z trzema osobami związanymi z kolejnictwem i ochroną dziedzictwa. Materiał poddano jakościowej analizie tematycznej oraz analizie repertuarów interpretacyjnych. W wypowiedziach respondentów powracają wątki degradacji infrastruktury, odpowiedzialności instytucji oraz znaczenia inicjatyw oddolnych. Utrata materialnych śladów kolejnictwa uzasadnia potrzebę interwencji, natomiast praktyczna wiedza i zaangażowanie wolontariuszy legitymizują działania na rzecz ochrony. Istotne okazują się także ciągłość użytkowania obiektów, zachowanie ich kontekstu oraz możliwość bezpośredniego, zmysłowego kontaktu z dziedzictwem. Porównanie z Bytomiem Karbiem wskazuje na znaczenie utrzymania funkcji kolejowych, nie pozwala jednak uznać jej za jedyne wyjaśnienie odmiennych losów obu obiektów. Wyniki ukazują ochronę dziedzictwa technicznego jako obszar ścierania się różnych interpretacji i interesów. Analiza narracji pozwala wyjaśnić, jak respondenci uzasadniają potrzebę ochrony zabytków i przypisują odpowiedzialność za ich stan, nie przesądza jednak o przyczynach niepowodzenia działań dotyczących parowozowni katowickiej. Ograniczeniem badania jest niewielka liczba respondentów oraz brak perspektywy części kluczowych interesariuszy.
Zitieren
APA
Wojacki, D., Holvik, K., Gallos, L., Kałamała, M., & Kawecki, J. (2026). Parowozownia w Katowicach jako przedmiot adaptacji – porównawcze studium przypadku. Turystyka Kulturowa, 140(3), 109-130. https://doi.org/10.62875/5kz0vj75
Vancouver
Wojacki D, Holvik K, Gallos L, Kałamała M, Kawecki J. Parowozownia w Katowicach jako przedmiot adaptacji – porównawcze studium przypadku. Turystyka Kulturowa. 2026;140(3):109-130. doi:10.62875/5kz0vj75
BibTeX
@article{Wojacki2026,
author = {Wojacki, Dawid and Holvik, Krzysztof and Gallos, Ludwik and Kałamała, Mateusz and Kawecki, Jan},
title = {Parowozownia w Katowicach jako przedmiot adaptacji – porównawcze studium przypadku},
journal = {Turystyka Kulturowa},
year = {2026},
volume = {140},
number = {3},
pages = {109--130},
doi = {10.62875/5kz0vj75}
}
EUVIMED