Divanü Lügati’t-Türk’te /t/ Sesi ile Başlayan Sözcüklerin Çağdaş Uygur Türkçesi ve Batı Türkçesindeki İstatistiği
Uluslararası Filoloji Bengü · 31.05.2026 · 6 (1) · 86-106
DOI: 10.62605/ufb.1898238 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Filoloji Bengü, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Mehmet Köyyar. Die Arbeit nennt 70 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çalışmanın temel amacı, Dîvânu Lugâti’t-Türk’te /t/ sesi ile başlayan sözcüklerin Çağdaş Uygur Türkçesi ve Batı Türkçesi söz varlığında ne oranda yer aldığını sayısal verilerle tespit etmektir. Türk dili karşılaştırmalarında kullanılabilecek pek çok eser bulunmakla birlikte Dîvânu Lugâti’t-Türk bu eserler arasında en yetkin kaynaklardan biridir. Bu nedenle, Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün söz varlığının Türk dilinin Çağdaş Uygur Türkçesini ve Batı Türkçesini ne ölçüde temsil ettiği sorusu çalışmada ele alınmıştır. Orta Asya edebî lehçesinin kökeni Uygurcaya dayanmaktadır. Hakaniye Türkçesinin Doğu Türkistan’ın belli başlı kentlerinde kullanıldığı bilinmektedir. Aynı dönemin eseri olan Dîvânu Lugâti’t-Türk ile Çağdaş Uygur Türkçesi, kaynak bakımından örtüşmektedir. Bu nitelikteki bir eserin Çağdaş Uygur Türkçesi ve Batı Türkçesi söz varlığı ile karşılaştırılması, lehçe tasnifi ve sözlükçülük çalışmaları açısından önem taşımaktadır. Çalışma; ses bilgisi, anlam bilgisi ve yapı bilgisi olmak üzere üç ana inceleme başlığından oluşmaktadır. Her aşamadaki bulgular yüzdelik oranlarla belirlenmiş ve sonuç bölümünde değerlendirilmiştir. Bu çalışmayla, Dîvânu Lugâti’t-Türk’ün söz varlığının Doğu Türkçesi ve Batı Türkçesinin edebî yazı diline istatistiksel olarak ne oranda kaynaklık ettiği, /t-/ sesi ölçeğinde ortaya konmuştur.
Zitieren
APA
Köyyar, M. (2026). Divanü Lügati’t-Türk’te /t/ Sesi ile Başlayan Sözcüklerin Çağdaş Uygur Türkçesi ve Batı Türkçesindeki İstatistiği. Uluslararası Filoloji Bengü, 6(1), 86-106. https://doi.org/10.62605/ufb.1898238
Vancouver
Köyyar M. Divanü Lügati’t-Türk’te /t/ Sesi ile Başlayan Sözcüklerin Çağdaş Uygur Türkçesi ve Batı Türkçesindeki İstatistiği. Uluslararası Filoloji Bengü. 2026;6(1):86-106. doi:10.62605/ufb.1898238
BibTeX
@article{Kyyar2026,
author = {Köyyar, Mehmet},
title = {Divanü Lügati’t-Türk’te /t/ Sesi ile Başlayan Sözcüklerin Çağdaş Uygur Türkçesi ve Batı Türkçesindeki İstatistiği},
journal = {Uluslararası Filoloji Bengü},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {86--106},
doi = {10.62605/ufb.1898238}
}
EUVIMED