Orhun Alfabesinin Çağdaş Seramik Sanatında Yeniden Yorumu
Journal of Art and Iconography · 2026
DOI: 10.62425/sidd.1954773 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Art and Iconography, 2026. Verfasst von Azize Melek Önder. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çalışma, Türklerin bilinen ilk yazı sistemi olan Orhun Yazıtları’nda kullanılan Orhun alfabesinin seramik sanatı bağlamında çağdaş bir yaklaşımla nasıl yorumlanabileceğini incelemektedir. Göktürkler dönemine ait bu alfabe, yalnızca yazılı bir iletişim aracı olmanın ötesinde, Türk kültürel kimliğinin taşıyıcısı ve tarihsel belleğin önemli bir simgesi olarak değerlendirilmektedir. Çizgisel yapısı, geometrik karakteri ve ritmik düzeniyle Orhun harfleri, çağdaş seramik sanatında hem estetik hem de kavramsal açıdan güçlü bir görsel kaynak oluşturmaktadır. Makalede, alfabenin görsel ve simgesel özellikleri seramik yüzeyler üzerinde biçimsel ve kavramsal açıdan ele alınmıştır. Ayrıca, kültürel mirasın sanatsal üretim yoluyla günümüz estetik anlayışına nasıl entegre edilebileceği tartışılmıştır. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı kapsamında gerçekleştirilmiştir. Doküman incelemesi, Erwin Panofsky’nin ikonografik ve ikonolojik çözümleme yöntemi, biçimsel analiz ve uygulama temelli sanat araştırması yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda, Mezahir Ertuğ Avşar, Duygu Bağlam, Bülent Şavkın ve araştırmacı Azize Melek Önder’in Orhun alfabesinden esinlenerek oluşturdukları seramik eserler incelenmiştir. İki ve üç boyutlu seramik formlar üzerinde kullanılan Orhun harflerinin estetik, sembolik ve teknik özellikleri değerlendirilmiştir. Uygulamalı sanat pratiğine dayanan bu çalışmada, Orhun harflerinden ilhamla oluşturulan seramik eserler üzerinden çeşitli yorumlar geliştirilmiştir. Orhun yazıtların dokusal ve ritmik karakteri seramik yüzey tasarımlarına yansıtılmıştır. Araştırma sonucunda, Orhun alfabesinin çağdaş seramik sanatında yalnızca dekoratif bir unsur olarak değil, kültürel kimliği, tarihsel sürekliliği ve kuşaklar arası aktarımı temsil eden güçlü bir ifade aracı olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Sonuç olarak, geleneksel yazı kültürünün çağdaş seramik sanatı aracılığıyla yeniden yorumlanması, Türk kültürel mirasının korunması, görünür kılınması ve gelecek kuşaklara aktarılması açısından önemli bir potansiyel ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Önder, A. M. (2026). Orhun Alfabesinin Çağdaş Seramik Sanatında Yeniden Yorumu. Journal of Art and Iconography. https://doi.org/10.62425/sidd.1954773
Vancouver
Önder AM. Orhun Alfabesinin Çağdaş Seramik Sanatında Yeniden Yorumu. Journal of Art and Iconography. 2026. doi:10.62425/sidd.1954773
BibTeX
@article{nder2026,
author = {Önder, Azize Melek},
title = {Orhun Alfabesinin Çağdaş Seramik Sanatında Yeniden Yorumu},
journal = {Journal of Art and Iconography},
year = {2026},
doi = {10.62425/sidd.1954773}
}
EUVIMED