YENİ DİYALOGLAR ADLI ESERİN SES UYUMLARI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ
Comparative Turkish Dialects and Literatures · 11.11.2026 · (10) · 16-25
DOI: 10.62425/ctdal.1911250 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Comparative Turkish Dialects and Literatures, online erschienen am 11.11.2026. Verfasst von Miranda Tchankvetadze. Die Arbeit nennt 13 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
19. yüzyılda İoseb Lazareviç Tsilossani tarafından kaleme alınan Yeni Diyaloglar: Rusça, Fransızca, Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi (Son İki Dilin Kiril Harfli Transkripsiyonuyla, Türkçeyi yabancılara öğretmek maksadıyla yazılmış, Rusça-Fransızca-Türkçe (Türkiye Türkçesi ve Azerbaycan Türkçesi) diyaloglar şeklinde hazırlanmış bir sözlüktür. Kitap, 130 tematık bölüm hâlinde, 607 varaktan oluşmaktadır. Her yeni bölüme başlamadan mükalemenin kaçıncı olduğu siyah mürekkeple gösterilmektedir, onun altında da konular belirtilmektedir. İ. Tsilossani tarafından yazılmış eserin Türkçe kısımları, Arap ve Kiril alfabeleriyle verilmiştir. Yeni Diyaloglar adlı eser ses uyumları açısından da dikkatimizi çekmektedir. Eserdeki ses uyumları üzerine yapılan inceleme sonucunda hem Türkçe ve alıntı kelimelerin bir kısmında hem de eklerde, ses uyumsuzlukları görülmektedir. Türkçede ünlü uyumları iki ayrı boyutta gerçekleşmektedir: Kalınlık-incelik/büyük uyumu ve düzlük-yuvarlaklık uyumu/ küçük ünlü uyumu. Metnimizde, ünlü uyumları çoğu zaman korunmamaktadır. İncelediğimiz eser, 1856 yılında Tiflis’te yayımlanmıştır. Eserin nüshaları dünyanın çeşitli (Gürcistan, Rusya, Finlandiya) ülkelerinin kütüphanelerinde bulunmaktadır.
Zitieren
APA
Tchankvetadze, M. (2026). YENİ DİYALOGLAR ADLI ESERİN SES UYUMLARI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ. Comparative Turkish Dialects and Literatures, 16-25. https://doi.org/10.62425/ctdal.1911250
Vancouver
Tchankvetadze M. YENİ DİYALOGLAR ADLI ESERİN SES UYUMLARI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ. Comparative Turkish Dialects and Literatures. 2026:16-25. doi:10.62425/ctdal.1911250
BibTeX
@article{Tchankvetadze2026,
author = {Tchankvetadze, Miranda},
title = {YENİ DİYALOGLAR ADLI ESERİN SES UYUMLARI YÖNÜNDEN İNCELENMESİ},
journal = {Comparative Turkish Dialects and Literatures},
year = {2026},
number = {10},
pages = {16--25},
doi = {10.62425/ctdal.1911250}
}
EUVIMED