Yeni Uygur Türkçesi ve Özbek Türkçesinin Söz Varlığındaki Sovyet Etkisi
Comparative Turkish Dialects and Literatures · 2024
DOI: 10.62425/ctdal.1512763 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Comparative Turkish Dialects and Literatures, 2024. Verfasst von Yusuf Ulusoy. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Yeni Uygur Türkçesi ve Özbek Türkçesi, Türk diyalektleri arasında Güney-Doğu (Türkistan/Uygur) grubu içerisinde yer alır. Çağatay Türkçesinin devamı olarak kabul edilen bu diyalektler daha sonra kendi yazı dillerini oluşturur. Dilde kullanılan kelimelerin bütünü söz varlığıdır. Bir dilin söz varlığı, o toplum hakkında önemli bilgiler verir. Bir toplum, başka bir toplumla çeşitli etkileşimler kurarak oradan kendi söz varlığına kelime alabilir. 1924 yılında Türkistan’da millî sınırlar çizilir. Kazak, Kırgız, Özbek, Tatar, Başkurt vb. sözde ayrı ayrı milletler meydana getirilir. Türk kültürü üzerine bir Rus kültürü inşa edilmeye çalışılır. Bu bütünleşik ve iç içe hâl sonucunda Rusça kelimelerin Türk diyalektlerine nüfuz ettiği görülür. Bu diyalektler arasında bulunan Yeni Uygur Türkçesi ve Özbek Türkçesine de Rusça kelimeler etki eder yani söz varlığında Rusça etkisi görülür. Çalışmamızda, işgalci güçlerin etkisiyle Çinceden ve özellikle Rusçadan Yeni Uygur Türkçesinin ve Özbek Türkçesinin söz varlığına giren kelimeler incelenmiştir. Bu kelimeler tespit edilirken Kaynakça’da verilen; Uyġur Tiliniñ İzahliq Lüġiti, Özbekçe- Türkçe Sözlük ve Uzbek-English Dictionary sözlüklerden faydalanılmıştır. Alan başlıkları, gündelik hayatta en sık kullanılan kelimeler seçilerek belirlenmiştir.
Zitieren
APA
Ulusoy, Y. (2024). Yeni Uygur Türkçesi ve Özbek Türkçesinin Söz Varlığındaki Sovyet Etkisi. Comparative Turkish Dialects and Literatures. https://doi.org/10.62425/ctdal.1512763
Vancouver
Ulusoy Y. Yeni Uygur Türkçesi ve Özbek Türkçesinin Söz Varlığındaki Sovyet Etkisi. Comparative Turkish Dialects and Literatures. 2024. doi:10.62425/ctdal.1512763
BibTeX
@article{Ulusoy2024,
author = {Ulusoy, Yusuf},
title = {Yeni Uygur Türkçesi ve Özbek Türkçesinin Söz Varlığındaki Sovyet Etkisi},
journal = {Comparative Turkish Dialects and Literatures},
year = {2024},
doi = {10.62425/ctdal.1512763}
}
EUVIMED