EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Vatikan Tanınmadan Önce Cumhuriyet Türkiyesi’nde Papalık Mümessilliği’nin Mülkiyet Davaları (1932-1947)

Süleyman Tekir, Eda Şahin

Atatürk Dergisi · 2026

DOI: 10.62425/atauniad.2033148 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Atatürk Dergisi, 2026. Verfasst von Süleyman Tekir und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 11 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

1948-1949 yıllarında toplanan bakanlıklar arası bir komisyonun raporu, Türkiye’deki yabancı müesseselerin hukuki statüsüne ve gayrimenkul edinme haklarına dair kapsamlı bir değerlendirme sunmaktadır. Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığı Cumhuriyet Arşivi’nde bulunan raporu temel kaynak olarak kullanan makale, yabancı kurumların taşınmaz haklarının Osmanlı Devleti’nden Cumhuriyet’e uzanan süreçteki hukuki dayanaklarını ve Papalık Mümessilliği’nin İstanbul’daki gayrimenkulleri üzerine yaşanan hukuki tartışmayı incelemektedir. Rapor, ilgili mevzuat, Lozan’da yapılan düzenlemeler ve dönemin yargı kararlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. Lozan’da yabancı müesseselere genel ve sınırsız bir mülkiyet hakkı tanınmamış, İsmet Paşa’nın mektuplarıyla yalnızca İngiliz, Fransız ve İtalyan kurumlarının mevcut durumları güvence altına alınmıştır. Yabancı müesseselerin taşınmazlar üzerindeki hakları Osmanlı döneminde çoğu zaman fiilî durum ve muvazaalı tescillerle edinilmiş, sınırları ferman ve iradelerle çizilmişti. Komisyon, bu hakların genişletilmesine, taşınmazların tebdiline ve ortadan kalkmış yapıların yeniden inşasına kural olarak karşı çıkmış, zorunlu hizmet ihtiyaçları ve kamu yararı için sıkı denetime bağlı istisnalar öngörmüştür. Papalık Mümessilliği’nin taşınmazları bu yaklaşımın en belirgin örneğidir. Türkiye’nin Papalığı ve Vatikan’ı tanımaması nedeniyle komisyon, mümessilliğe özel hukuk alanında ehliyet ve taşınmaz tasarrufu yetkisi tanınmasını mümkün görmemiştir. Mümessilliğin talep ettiği on sekiz taşınmaz da 1945’teki Yargıtay kararıyla Vakıflar İdaresi’nde kalmıştır. Cumhuriyet yönetiminin yabancı müesseseler karşısındaki tutumu, egemenliği esas alan ve bu kurumların haklarını kazanılmış hakların sınırları içinde tutan bir anlayışa dayanmaktadır.

Zitieren

APA

Tekir, S., & Şahin, E. (2026). Vatikan Tanınmadan Önce Cumhuriyet Türkiyesi’nde Papalık Mümessilliği’nin Mülkiyet Davaları (1932-1947). Atatürk Dergisi. https://doi.org/10.62425/atauniad.2033148

Vancouver

Tekir S, Şahin E. Vatikan Tanınmadan Önce Cumhuriyet Türkiyesi’nde Papalık Mümessilliği’nin Mülkiyet Davaları (1932-1947). Atatürk Dergisi. 2026. doi:10.62425/atauniad.2033148

BibTeX
@article{Tekir2026,
  author = {Tekir, Süleyman and Şahin, Eda},
  title = {Vatikan Tanınmadan Önce Cumhuriyet Türkiyesi’nde Papalık Mümessilliği’nin Mülkiyet Davaları (1932-1947)},
  journal = {Atatürk Dergisi},
  year = {2026},
  doi = {10.62425/atauniad.2033148}
}
Kostenlos starten →