22-23 Şubat 1962 Darbe Girişimi ve Af Kanunu Tartışmaları: Türk Siyasal Kültüründe Demokrasi, Ordu ve Meclis İlişkileri
Atatürk Dergisi · 05.08.2026 · (Advanced Online Publication)
DOI: 10.62425/atauniad.1992464 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Atatürk Dergisi, online erschienen am 05.08.2026. Verfasst von Elif Göğebakan. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
22–23 Şubat 1962 darbe girişimi ve sonrasında gündeme gelen af kanunu tartışmaları, Türkiye’de demokrasinin kurumsallaşma sürecinde yaşanan kırılganlıkları ve askerî vesayetin siyasal düzen üzerindeki etkilerini gözler önüne sermektedir. Talat Aydemir ve çevresindeki subayların girişimi, 27 Mayıs 1960 müdahalesiyle şekillenen yeni anayasal düzenin meşruiyetini sınamış; ancak devletin üst kademesinin kararlı tutumu sayesinde başarısızlığa uğramıştır. Bu gelişmeler, ordunun siyasetteki rolünün henüz sınırlandırılamadığını ve parlamentonun bu rolü dengelemekte zorlandığını göstermektedir. Af kanunu görüşmeleri ise dönemin siyasal kültürünün temel çelişkilerini yansıtmaktadır. Bir yanda toplumsal barışın sağlanması ve orduda disiplinin yeniden tesis edilmesi adına affın gerekli olduğu savunulmuş; diğer yanda mahkeme kararı olmadan suçluların aklanmasının demokratik rejimin meşruiyetini zedeleyeceği ileri sürülmüştür. İzmir Milletvekili Mehmet Ali Aytaş ve Antalya Milletvekili İhsan Ataöv gibi isimler affı toplumsal şefkatin ve milli iradenin bir yansıması olarak görürken, Giresun Milletvekili İ. Etem Kılıçoğlu anayasal düzenin korunması adına affa karşı çıkmıştır. Adalet Komisyonu’nun raporu affı “cemiyetin yüksek menfaatleri” ile gerekçelendirmiş, Milli Savunma Bakanı İlhami Sancar ise orduda alınan disiplin tedbirlerini açıklamıştır. Nihayetinde yapılan açık oylamada büyük çoğunluk affı kabul etmiştir. Bu süreç, Türkiye’de demokrasinin askerî vesayetle nasıl sınandığını, parlamentonun meşruiyetin garantörü olarak üstlendiği rolü ve toplumsal barış arayışını aynı anda ortaya koymaktadır. Dolayısıyla 1962 darbe girişimi ve af kanunu, Türkiye’de demokrasi, hukuk devleti ve siyasal kültür arasındaki ilişkinin anlaşılması açısından kritik bir vaka çalışmasıdır
Zitieren
APA
Göğebakan, E. (2026). 22-23 Şubat 1962 Darbe Girişimi ve Af Kanunu Tartışmaları: Türk Siyasal Kültüründe Demokrasi, Ordu ve Meclis İlişkileri. Atatürk Dergisi. https://doi.org/10.62425/atauniad.1992464
Vancouver
Göğebakan E. 22-23 Şubat 1962 Darbe Girişimi ve Af Kanunu Tartışmaları: Türk Siyasal Kültüründe Demokrasi, Ordu ve Meclis İlişkileri. Atatürk Dergisi. 2026. doi:10.62425/atauniad.1992464
BibTeX
@article{Gebakan2026,
author = {Göğebakan, Elif},
title = {22-23 Şubat 1962 Darbe Girişimi ve Af Kanunu Tartışmaları: Türk Siyasal Kültüründe Demokrasi, Ordu ve Meclis İlişkileri},
journal = {Atatürk Dergisi},
year = {2026},
number = {Advanced Online Publication},
doi = {10.62425/atauniad.1992464}
}
EUVIMED