BM Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Hedefi Bağlamında (SDG 12) FOMO ve JOMO’nun Genç Tüketicilerin Alışveriş Kararlarına Etkisi: Sakarya İli Öğrencileri Örneği
Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi · 17.11.2026 · (Advanced Online Publication) · 118-135
DOI: 10.62122/sautad.2050440 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi, online erschienen am 17.11.2026. Verfasst von Rana Özcan und 3 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 16 Literaturangaben. Gefördert von: TÜBİTAK.
Abstract (Originalsprache)
Dijitalleşme, tüketim kararlarını yalnızca ekonomik değişkenler üzerinden açıklanabilen bir süreç olmaktan çıkararak sosyal ve psikolojik faktörlerin daha belirgin hâle geldiği bir yapıya dönüştürmektedir. Bu çalışmanın amacı, genç tüketicilerin tüketim niyeti ve sürdürülebilir tüketim niyeti üzerinde Planlı Davranış Teorisi (PDT) değişkenleri ile FOMO (Fear of Missing Out) ve JOMO (Joy of Missing Out) değişkenlerinin etkisini incelemektir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmış ve Sakarya ilindeki 525 üniversite öğrencisinden kolayda örnekleme yöntemiyle anket aracılığıyla veri toplanmıştır. Veriler IBM SPSS kullanılarak analiz edilmiş; faktör analizi, güvenirlik analizi, Pearson korelasyon analizi, çoklu regresyon ve farklılık analizlerinden yararlanılmıştır. Regresyon sonuçları, tüketim niyetinin başlıca öznel norm ve tutum tarafından açıklandığını, sürdürülebilir tüketim niyetinde ise algılanan davranışsal kontrolün öne çıktığını göstermektedir. Tüketim niyetinin en güçlü belirleyicisi öznel norm iken sürdürülebilir tüketim niyetinin en güçlü belirleyicisi algılanan davranışsal kontroldür. FOMO’nun tüketim niyeti, JOMO’nun ise sürdürülebilir tüketim niyeti üzerindeki etkisi pozitif olmakla birlikte görece sınırlıdır. Ayrıca FOMO düzeyinin cinsiyete ve influencer takip durumuna göre anlamlı biçimde farklılaştığı, JOMO düzeyinin ise incelenen demografik ve davranışsal değişkenlerin çoğuna göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Bulgular, sürdürülebilir tüketim niyetinin açıklanmasında sosyal normların, algılanan davranışsal kontrolün ve psikolojik yönelimlerin birlikte değerlendirilmesinin önemine işaret etmektedir.
Förderung
- TÜBİTAK
Zitieren
APA
Özcan, R., Aydoğdu, M., Türkmen, N. C., & Sürmeli, D. (2026). BM Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Hedefi Bağlamında (SDG 12) FOMO ve JOMO’nun Genç Tüketicilerin Alışveriş Kararlarına Etkisi: Sakarya İli Öğrencileri Örneği. Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi, 118-135. https://doi.org/10.62122/sautad.2050440
Vancouver
Özcan R, Aydoğdu M, Türkmen NC, Sürmeli D. BM Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Hedefi Bağlamında (SDG 12) FOMO ve JOMO’nun Genç Tüketicilerin Alışveriş Kararlarına Etkisi: Sakarya İli Öğrencileri Örneği. Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi. 2026:118-135. doi:10.62122/sautad.2050440
BibTeX
@article{zcan2026,
author = {Özcan, Rana and Aydoğdu, Melike and Türkmen, N. Ceren and Sürmeli, Dilek},
title = {BM Sürdürülebilir Üretim ve Tüketim Hedefi Bağlamında (SDG 12) FOMO ve JOMO’nun Genç Tüketicilerin Alışveriş Kararlarına Etkisi: Sakarya İli Öğrencileri Örneği},
journal = {Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi},
year = {2026},
number = {Advanced Online Publication},
pages = {118--135},
doi = {10.62122/sautad.2050440}
}
EUVIMED