Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü (KEİ) ve Gelişen Sekiz Ülke (D-8) Örgütleri ile Mukayesesi
Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi · 16.03.2026 · 5 (1) · 73-88
DOI: 10.62122/sautad.1816187 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi, online erschienen am 16.03.2026. Verfasst von Cüneyt Akın. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’nin dış politikasında Özal döneminden itibaren görülen değişimi ele almaktadır. Batı ve Avrupa merkezli yapılara ek olarak, Türkiye’nin doğuya ve bölgeye yönelik açılımlarını da değerlendirmektedir. Bu kapsamda, Türkiye’nin kurucu ya da öncü olduğu dört bölgesel örgüt—Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), Karadeniz Ekonomik İş birliği Örgütü (KEİ), Gelişen Sekiz Ülke (D-8) ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT)—karşılaştırmalı bir yaklaşımla incelenmiştir. Çalışmada bu örgütlerin kuruluş amaçları, yapıları, üyelik koşulları, kapasiteleri, resmi dilleri ve merkezleri karşılaştırılmıştır. EİT, KEİ ve D-8 ekonomik iş birliğine odaklanırken, TDT daha çok kültürel ve dil temelli ortaklıklara dayanır. Üyelik açısından KEİ ve D-8'e katılım daha açıkken, TDT yalnızca Türk dili konuşan ülkeleri kapsar. Kurumsal yapılar da farklılık göstermektedir; örneğin TDT, Devlet Başkanları Konseyi ve Aksakallar gibi özgün organlara sahiptir. Nüfus, yüzölçümü ve ekonomik büyüklük açısından örgütler arasında büyük farklar vardır. D-8 en geniş nüfusa ve ekonomik hacme sahipken, TDT kültürel ortaklıklarıyla öne çıkar. Örgütlerin merkezleri İstanbul ve Tahran’da yer almakta, resmi diller olarak ise genellikle İngilizce kullanılmaktadır. Bulgular, TDT’nin kültürel odaklı yapısının, diğer örgütlerin ekonomik hedeflerini tamamladığını göstermektedir. TDT ile EİT arasında kurumsal iş birlikleri geliştirilmiştir. Ayrıca, KEİ, D-8 ve TDT gibi yapılar Soğuk Savaş sonrası dönemde ortaya çıkmıştır. Türkiye, bu dört örgütteki üyeliğiyle dış politikasında siyasi, ekonomik ve kültürel alanlarda aynı anda etki oluşturabilmektedir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye’nin doğuya yönelen politikalarını somut verilerle açıklamakta ve TDT’nin diğer üç yapı içindeki yerini ve farklarını ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Akın, C. (2026). Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü (KEİ) ve Gelişen Sekiz Ülke (D-8) Örgütleri ile Mukayesesi. Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi, 5(1), 73-88. https://doi.org/10.62122/sautad.1816187
Vancouver
Akın C. Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü (KEİ) ve Gelişen Sekiz Ülke (D-8) Örgütleri ile Mukayesesi. Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi. 2026;5(1):73-88. doi:10.62122/sautad.1816187
BibTeX
@article{Akn2026,
author = {Akın, Cüneyt},
title = {Türk Devletleri Teşkilatı’nın (TDT) Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT), Karadeniz Ekonomik İş Birliği Örgütü (KEİ) ve Gelişen Sekiz Ülke (D-8) Örgütleri ile Mukayesesi},
journal = {Sakarya Üniversitesi Türk Akademi Dergisi},
year = {2026},
volume = {5},
number = {1},
pages = {73--88},
doi = {10.62122/sautad.1816187}
}
EUVIMED