Diyabete Bağlı Ani Ölüm: Diyabetin Postmortem Biyokimyasal Değerlendirmesi ve Tanısal Algoritması - Caner Beşkoç; Ecesu Ekinci; Mustafa Babekoğlu; Havva Deniz Karakuş; Yasemin Balcı (Turkish Journal of Forensic Medicine, 2026)
Bu derlemede; ani, beklenmedik ve şüpheli ölümlerde diyabetin akut komplikasyonlarına-diyabetik ketoasidoz (DKA), hiperozmolar hiperglisemik durum (HHD) ve şiddetli hipoglisemiye - bağlı ölümlerin postmortem tanısında adli tıbba özgü yaklaşımları güncel kanıtlar ışığında özetlemek ve pratikte uygulanabilir, adım adım bir değerlendirme algoritması önermek amaçlanmıştır.2000–2025 yılları arasında yayımlanmış adli tıp, adli patoloji ve klinik endokrinoloji literatüründeki vitreus ve kan biyokimyası, hemoglobin A1C (HbA1c), keton cisimcikleri, insülin/C-peptid ve yardımcı belirteçleri içeren çalışmalar; örnekleme yeri ve zamanı, otoliz ve postmortem interval (PMI) etkileri, ayırıcı tanı kriterleri ve eşik değerler yönünden karşılaştırılarak sentezlenmiştir. Türkiye ve uluslararası mortalite verileri bağlamsal olarak değerlendirilmiştir.Vitreus glikozu ile kan veya perikardiyal β-hidroksibutiratın (BHB) birlikte değerlendirilmesinin DKA ve HHD ayırımında tanısal gücü arttırdığı, HbA1c’nin ileri hemoliz ve çürüme koşullarında dahi antemortem glisemik durumun güvenilir bir göstergesi olduğu, insülinin aşırı doz alımı şüphesinde enjeksiyon bölgesinin histokimyasal incelemesi ve vitreusta insülin/analog analizlerinin tanıya katkı sağladığı, bu vakaların doğru sınıflanması için dijital klinik kayıtların biyokimya verileriyle entegrasyonunun önemli olduğu bilgisine ulaşılmıştır.Postmortem biyokimya, diyabete bağlı ani ölümlerin tanısında vazgeçilmezdir. Literatür ve tarafımızca; adli otopsi protokollerine vitreus glikozu, kan veya perikardiyal BHB ve HbA1c’nin rutin olarak eklenmesi; hipoglisemi ve insülin toksisitesinde hedefli örnekleme ve toksikolojik analizlerle desteklenmesi önerilmektedir.