Sabotete - Siirt Arapçasının Sözlü Kültür Hafızası -
Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi · 01.07.2026 · 6 (1) · 40-58
DOI: 10.61960/fikriyat.1934529 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Abdulhadi Timurtaş und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Sabotete olarak bilinen Sabriye Tete, Siirt Araplarının sözlü kültürünü şarkı, türkü, kaside ve hikâyelerle muhafaza altına alan kişilerden biridir. Geçirmiş olduğu çiçek hastalığı sebebiyle altı yaşında görme yetisini kaybeden Sabotete, hayatının geri kalan kısmını zorluklarla geçirmiştir. Yaşam koşullarının ağırlığına rağmen mücadelesini sürdüren Sabotete, zamanla Siirt halkının gönlünde taht kurmuş ve yerel halkın birçok sünnet, kız isteme, nişan, kına, düğün, asker uğurlama vb. törenlerinde Siirt Arapçasıyla okuduğu şarkı, türkü, kaside ve hikâyeleriyle bazen eğlendirmiş bazen de duygulandırmıştır. Bu niteliğiyle anlatıları, yerel lehçenin dilsel özelliklerinin muhafazası ve gelecek nesillere aktarımı noktasında stratejik bir işlev üstlenmiştir. Sabotete’nin bu törenlerde seslendirdiği eserler, önemi ve katkılarına binaen onu tanıyanlar ve hemşerilerinin tanıklıklarıyla bir araya getirilmiştir. Bu çalışma, karşılaştığı zorlu yaşam koşullarına karşı sergilediği dirençle hafızalarda yer edinen Sabotete’nin hayatı, hakkında anlatılanlar ve seslendirdiği şarkılar başlıkları altında kurgulanmıştır. Aktarılan anlatıların Siirt Arapçası, transkripsiyonu ve Türkçe anlamı tablo halinde gösterilerek ilgili eserlerin daha iyi okunması ve anlaşılması amaçlanmıştır. Nitel araştırma ve mülakat yöntemi esas alınarak hazırlanan bu çalışmanın; Siirt Araplarının sözlü kültür muhafızı olarak bilinen Sabotete’nin tanınması ve anlatılarının gün yüzüne çıkarılması, yerel kültürün bir parçası olan ağız ve lehçe özelliklerinin korunmasına yapacağı katkının yanı sıra edebiyat ve dil alanına farklı bir bakış açısı sunması beklenmektedir.
Zitieren
APA
Timurtaş, A., & Demir, Ö. (2026). Sabotete - Siirt Arapçasının Sözlü Kültür Hafızası -. Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi, 6(1), 40-58. https://doi.org/10.61960/fikriyat.1934529
Vancouver
Timurtaş A, Demir Ö. Sabotete - Siirt Arapçasının Sözlü Kültür Hafızası -. Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2026;6(1):40-58. doi:10.61960/fikriyat.1934529
BibTeX
@article{Timurta2026,
author = {Timurtaş, Abdulhadi and Demir, Ömer},
title = {Sabotete - Siirt Arapçasının Sözlü Kültür Hafızası -},
journal = {Fikriyat Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {40--58},
doi = {10.61960/fikriyat.1934529}
}
EUVIMED