Türkiye'de Hasta Haklarının Max-Neef'in İnsan Odaklı Kalkınma Yaklaşımı ile Yeniden Çerçevelenmesi: Tıbbi Sosyal Hizmet ve Sosyal Politika
Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi · 30.03.2026 · 7 (1)
DOI: 10.61861/spshcd.1904534 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, online erschienen am 30.03.2026. Verfasst von Ezgi Arslan Özdemir. Die Arbeit nennt 45 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Türkiye’deki hasta hakları uygulamalarını Manfred Max-Neef’in "İnsani Ölçekli Kalkınma" kuramı üzerinden disiplinlerarası bir bakış açısıyla incelemektedir. Mevcut literatürde sıklıkla yasal bir zorunluluk olarak ele alınan hasta hakları; bu araştırmada hastanın geçim, korunma, anlama, katılım, kimlik ve özgürlük gibi evrensel insani gereksinimlerinin klinik ortamdaki tezahürleri olarak yeniden tanımlanmaktadır. Türkiye’de hekim-hasta iletişimindeki paternalistik eğilimlerin, hastanın "Özgürlük" ve "Anlama" ihtiyaçlarını baskılayan birer "engelleyici tatmin edici" olarak işlev gördüğü saptanmıştır. Analizler, 1998 tarihli Hasta Hakları Yönetmeliği’nin yasal birer tatmin edici olarak tasarlandığını, ancak aşırı hasta yoğunluğu ve yapısal kısıtlılıklar nedeniyle uygulamada ciddi "gereksinim yoksullukları" yaşandığını ortaya koymaktadır. Sosyal hizmet ve sosyal politika bağlamında; sağlığın sadece klinik bir durum değil, fiziksel, sosyal ve ruhsal refahın bütünleşik hali olduğu vurgulanmaktadır. Çalışma sonucunda; çeşitliliğe duyarlı bakım ortamlarının inşası, kültürel alçakgönüllülük temelli onam süreçleri ve hassas grupların kimlik haklarını koruyan veri yönetişimi modelleri gibi somut pratik ve politika önerileri sunulmaktadır. Nihai hedef, hastayı kendi sağlık yolculuğunun ana aktörü konumuna getiren insan onuruna yaraşır bir uygulama modeli önermektir.
Zitieren
APA
Özdemir, E. A. (2026). Türkiye'de Hasta Haklarının Max-Neef'in İnsan Odaklı Kalkınma Yaklaşımı ile Yeniden Çerçevelenmesi: Tıbbi Sosyal Hizmet ve Sosyal Politika. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.61861/spshcd.1904534
Vancouver
Özdemir EA. Türkiye'de Hasta Haklarının Max-Neef'in İnsan Odaklı Kalkınma Yaklaşımı ile Yeniden Çerçevelenmesi: Tıbbi Sosyal Hizmet ve Sosyal Politika. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi. 2026;7(1). doi:10.61861/spshcd.1904534
BibTeX
@article{zdemir2026,
author = {Özdemir, Ezgi Arslan},
title = {Türkiye'de Hasta Haklarının Max-Neef'in İnsan Odaklı Kalkınma Yaklaşımı ile Yeniden Çerçevelenmesi: Tıbbi Sosyal Hizmet ve Sosyal Politika},
journal = {Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {1},
doi = {10.61861/spshcd.1904534}
}
EUVIMED