Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi
Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi · 2025
DOI: 10.61830/balkansbd.1774502 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi, 2025. Verfasst von Rana Sarpkaya und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Amaç: Bu derleme çalışmasında, 2015-2025 yılları arasında yayımlanan bilimsel araştırmalar ışığında disfonili bireylerde yarı tıkalı ses yolu egzersizlerinin (YTSYE) terapötik etkileri değerlendirilmiştir. Derlemede, disfoniletin tedavisinde sıklıkla kullanılan dudak tili egzersizleri, pipet fonasyonu, tüple suya fonasyon, Lax Vox tekniği ve bu yöntemlerin kombine uygulamaları incelenmiş; objektif ve subjektif değerlendirme sonuçları ele alınmıştır. Yöntem: Dahil edilen çalışmaların çoğu randomize kontrollü deneysel tasarıma sahiptir. Terapötik müdahaleler kısa veya yapılandırılmış uzun süreli protokoller şeklinde gerçekleştirilmiştir. Değerlendirmelerde Jitter, Shimmer, Harmonik-Gürültü Oranı (HNR) gibi objektif ölçümlerle Ses Handikap İndeksi (SHİ), Sesle İlgili Yaşam Kalitesi Ölçeği ve GRBAS gibi subjektif değerlendirme araçları kullanılmıştır. Bulgular: Dudak trili egzersizlerinin hiperfonksiyonel disfonilerde fonasyon eşiğini düşürdüğü ve ses kalitesinde kısa sürede iyileşme sağladığı görülmektedir. Pipet fonasyonu, vokal foldlar üzerindeki baskıyı azaltarak ses üretiminde fizyolojik verimliliği artırmakta ve hem kısa hem uzun vadeli uygulamalarda etkili olmaktadır. Tüple suya fonasyon egzersizleri rezonans artışı, subglottik basınçta azalma ve SHİ skorlarında iyileşme sağlamaktadır. Lax Vox tekniği glottal kapanmayı artırmakta; spazmodik disfoni ve sulkus vokalis gibi bozukluklarda ses kalitesi üzerinde olumlu katkılar sunmakta ve kısa sürede temel frekansta artış gibi faydalar sağlamaktadır. YTSYE’lerin kombine uygulamalarında hem akustik hem de subjektif değerlendirme ölçütlerinde olumlu değişiklikler elde edilmiştir. Sonuç: YTSYE'ler, disfonili bireylerde vokal fold kapanma paternlerini düzenleme, fonasyon eşik basıncı ve subglottik basıncı düşürme, rezonansı artırma ve sesle ilişkili yaşam kalitesini iyileştirme gibi çok boyutlu faydalar sunmaktadır. Yöntemlerin bireyselleştirilmiş ve yapılandırılmış protokollerle uygulanması, terapötik etkiyi artırmaktadır. Ayrıca, bazı yöntemlerin etkililiğini destekleyen randomize kontrollü çalışma sayısının sınırlılığı, alanda metodolojik araştırmalara duyulan gereksinimi ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Sarpkaya, R., & Özkan, E. T. (2025). Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi. https://doi.org/10.61830/balkansbd.1774502
Vancouver
Sarpkaya R, Özkan ET. Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi. Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi. 2025. doi:10.61830/balkansbd.1774502
BibTeX
@article{Sarpkaya2025,
author = {Sarpkaya, Rana and Özkan, Elçin Tadıhan},
title = {Disfonili Bireylerde Yarı Tıkalı Ses Yolu Egzersizlerinin Klinik Etkililiğine Yönelik Güncel Bulguların İncelenmesi},
journal = {Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi},
year = {2025},
doi = {10.61830/balkansbd.1774502}
}
EUVIMED