Bir Dini Bayram Ritüeli: Kastamonu'da Zirat/Ziret Geleneği
Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 9 (1) · 186-200
DOI: 10.61729/uhad.1922999 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Semra Altıkulaç. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Kastamonu’da dinî bayramlar ve özellikle arife günlerinde gerçekleştirilen zirat/ziret geleneğini, ritüel kuramı, ölüler kültü ve atalar kültü bağlamında incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle ritüel kavramı kuramsal düzlemde ele alınmış, ardından Türk kültür tarihinde mezar ziyareti, ölüye saygı ve ataya bağlılık çerçevesinde gelişen inanç ve uygulamalar değerlendirilmiştir. Makalenin esas inceleme alanını oluşturan zirat ritüelinin Kastamonu’nun farklı ilçe ve köylerindeki uygulanış biçimleri karşılaştırmalı olarak ele alınmış; ritüelin zamanı, mekânı, katılımcı profili, yiyecek hazırlama ve dağıtma pratikleri ile dua ve mezar ziyareti gibi aşamaları çözümlenmiştir. İnceleme sonucunda ziratın yalnızca bayram öncesi veya bayram günlerinde yerine getirilen dinî bir uygulama olmadığı; aynı zamanda yaşayanlarla ölüler arasında sembolik süreklilik kuran, ataya saygıyı görünür kılan ve toplumsal dayanışmayı güçlendiren çok katmanlı bir ritüel olduğu ortaya konmuştur. Her haneden getirilen yiyeceklerin ortak kapta birleştirilmesi ve yeniden dağıtılması, birlik ve beraberliğin somut bir göstergesi olarak dikkat çekerken; mezarlıkta dua edilmesi ve yiyeceklerin ölülerin ruhuna bağışlanması, ritüelin atalar kültü ve ölüler kültüyle bağını açık biçimde göstermektedir. Bu yönüyle zirat, Kastamonu halk kültüründe dinî, toplumsal ve kültürel belleği birlikte taşıyan yaşayan bir gelenek olarak değerlendirilebilir.
Zitieren
APA
Altıkulaç, S. (2026). Bir Dini Bayram Ritüeli: Kastamonu'da Zirat/Ziret Geleneği. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 9(1), 186-200. https://doi.org/10.61729/uhad.1922999
Vancouver
Altıkulaç S. Bir Dini Bayram Ritüeli: Kastamonu'da Zirat/Ziret Geleneği. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):186-200. doi:10.61729/uhad.1922999
BibTeX
@article{Altkula2026,
author = {Altıkulaç, Semra},
title = {Bir Dini Bayram Ritüeli: Kastamonu'da Zirat/Ziret Geleneği},
journal = {Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {186--200},
doi = {10.61729/uhad.1922999}
}
EUVIMED