Nevşehir’in Temsili: Ekran Anlatılarında Aşiret ve Töre Söylemi Üzerinden Sanal Gerçeklik
Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 9 (1) · 83-96
DOI: 10.61729/uhad.1895306 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Açelya Oğuz Ekici. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Görsel-işitsel yapımlar, yalnızca eğlence odaklı ürünler değil; aynı zamanda kültürel anlam üretiminin, kolektif algının, iletişimin yeniden inşasını sağlayan önemli araçlardandır. Ekran anlatıları, kurmaca metinleri mekân, karakter, gelenek temsilleri üzerinden toplumsal gerçekliği yeniden yorumlama, dönüştürme olanağı sunmaktadır. Nevşehir örneğinde töre söylemi, çoğu zaman dramatik gerilimi artıran işlevsel bir anlatı unsuru olarak öne çıkmakta; aşiret imgesi ise bölgenin etnotarihi yapısıyla örtüşmeyen bir kültürel genelleme üretmektedir. Ekran anlatılarında üretilen Nevşehir imgesi, zamanla gerçek Nevşehir’in yerini alan bir simülakr hâline gelmiştir. İzleyici için Kapadokya, somut olmayan kültürel mirası, gündelik yaşam pratikleri, tarihsel çeşitliliğiyle değil; töre, gizem, feodal ilişkilerle örülmüş bir sanal gerçeklik olarak algılanmaya başlamıştır. Medya aracılığıyla dolaşıma giren bu imgeler, yalnızca izleyiciyle sınırlı kalmamış; turizm söylemlerinden popüler kültür referanslarına kadar geniş bir alanda yeniden üretilmiştir. Aşiret, töre, kan davası gibi söylemler, Nevşehir bağlamında sosyolojik karşılığı sınırlı olan unsurlar olmasına rağmen, kurgusal görsel anlatılar “doğalmış” gibi sunulmakta; böylece Nevşehir, Güneydoğu Anadolu’ya atfedilen stereotipik kültürel imgelerin bir taşıyıcısına dönüştürülmüştür. Bu noktada izleyici, Nevşehir’i deneyimlemeden önce onun simülasyonunu tüketmektedir. Gerçek Nevşehir, bu hipergerçek temsilin gölgesinde silikleşmektedir. Nevşehir örneği üzerinden geliştirilen bu analiz, Türkiye’de mekân temsillerinin nasıl bölgesel stereotipler üzerinden kodlandığını, bu kodların da medya aracılığıyla hipergerçek bir kültürel evrene dönüştüğünü göstermesi bakımından önemli bir kuramsal katkı sunmaktadır. Nevşehir’in ekran anlatılarındaki temsil edilmesi, görsel araçlar ile yeniden üretilmesi, kavramsal olarak güçlü biçimde açıklanmasına imkânı sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, gerçekliğin yerini alan bir hipergerçeklik inşasını tartışan kuramsal bir zemine yerleşmektedir.
Zitieren
APA
Ekici, A. O. (2026). Nevşehir’in Temsili: Ekran Anlatılarında Aşiret ve Töre Söylemi Üzerinden Sanal Gerçeklik. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 9(1), 83-96. https://doi.org/10.61729/uhad.1895306
Vancouver
Ekici AO. Nevşehir’in Temsili: Ekran Anlatılarında Aşiret ve Töre Söylemi Üzerinden Sanal Gerçeklik. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):83-96. doi:10.61729/uhad.1895306
BibTeX
@article{Ekici2026,
author = {Ekici, Açelya Oğuz},
title = {Nevşehir’in Temsili: Ekran Anlatılarında Aşiret ve Töre Söylemi Üzerinden Sanal Gerçeklik},
journal = {Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {83--96},
doi = {10.61729/uhad.1895306}
}
EUVIMED