EUVIMEDEUVIMED entdecken
Open Access · CC BY-NC 4.0

Eski Çağda Müziksel Öğrenme ve Ses Temelli Bilgi Aktarımı: Orta Asya’dan Anadolu’ya

İsmail Eraslan

Türk Folklor Araştırmaları · 27.06.2026 · (373) · 110-126

DOI: 10.61620/tfa.150 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türk Folklor Araştırmaları, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von İsmail Eraslan. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY-NC 4.0).

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan tarihsel ve kültürel hat boyunca müziksel yapıların ve ses temelli bilgi aktarım pratiklerinin Eski Çağ toplumlarındaki işlevlerini incelemektedir. Yazının henüz yaygınlaşmadığı ya da sınırlı biçimde kullanıldığı dönemlerde bilginin aktarımı, yalnızca içerik üzerinden değil; ritim, ezgi, tekrar ve sözlü anlatım gibi biçimsel unsurlar aracılığıyla anlam kazanan bütüncül bir süreç olarak gerçekleşmiştir. Bu süreçte müzik, bilginin ezberlenmesini, hatırlanmasını ve kuşaklar arası aktarımını kolaylaştıran düzenleyici bir yapı sunmuştur. Bu bağlamda müzik, estetik bir ifade alanı olmanın ötesinde, hafızayı destekleyen, öğrenmeyi yapılandıran ve toplumsal sürekliliği mümkün kılan temel bir sözlü kültür pratiği olarak ele alınmaktadır. Çalışmanın temel hareket noktası, Eski Çağ toplumlarında bilgi aktarımının çoğunlukla yazı merkezli yaklaşımlar üzerinden değerlendirilmesine karşın, ses ve müzik temelli öğrenme pratiklerinin folklorik, pedagojik ve bilişsel boyutlarıyla yeterince bütüncül biçimde ele alınmamış olmasıdır. Bu doğrultuda Göbekli Tepe ve Alacahöyük gibi arkeolojik alanlar ile Orhun Yazıtları başta olmak üzere erken dönem yazılı kaynaklar tarihsel-eleştirel yöntem çerçevesinde incelenmiştir. Ayrıca arkeoakustik yaklaşımdan yararlanılarak antik mekânların ses, yankı ve rezonans özellikleri yorumlanmış; mekân ile işitsel deneyim arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, müziksel ve ritmik yapıların ritüel pratikler, öğretici anlatılar ve kolektif hafızanın inşasında merkezi roller üstlendiğini göstermektedir. Bu doğrultuda müzik, Eski Çağ’da bilginin aktarımını kolaylaştıran tamamlayıcı bir unsurdan ziyade, öğrenme ve kültürel bellek süreçlerini yapılandıran kurucu bir araç olarak değerlendirilmektedir. Çalışma, ses temelli öğrenme pratiklerini arkeolojik, kültürel ve bilişsel boyutlarıyla ele alarak, müziğin tarihsel bilgi aktarımındaki çok katmanlı rolüne disiplinlerarası bir bakış sunmayı amaçlamaktadır.

Zitieren

APA

Eraslan, İ. (2026). Eski Çağda Müziksel Öğrenme ve Ses Temelli Bilgi Aktarımı: Orta Asya’dan Anadolu’ya. Türk Folklor Araştırmaları, 110-126. https://doi.org/10.61620/tfa.150

Vancouver

Eraslan İ. Eski Çağda Müziksel Öğrenme ve Ses Temelli Bilgi Aktarımı: Orta Asya’dan Anadolu’ya. Türk Folklor Araştırmaları. 2026:110-126. doi:10.61620/tfa.150

BibTeX
@article{Eraslan2026,
  author = {Eraslan, İsmail},
  title = {Eski Çağda Müziksel Öğrenme ve Ses Temelli Bilgi Aktarımı: Orta Asya’dan Anadolu’ya},
  journal = {Türk Folklor Araştırmaları},
  year = {2026},
  number = {373},
  pages = {110--126},
  doi = {10.61620/tfa.150}
}
Kostenlos starten →