EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

SOSYAL PAZARLAMA ARAYÜZLERİNDE BİLİŞSEL YÜK VE HCI: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MESAJLARININ EYE TRACKING VE MAKİNE ÖĞRENMESİ İLE PROFİLLENDİRİLMESİ

Yunus Emre Gür, Atilla Yücel

Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi · 29.06.2026 · 10 (1) · 21-44

DOI: 10.61524/fuuiibfdergi.1903049 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Yunus Emre Gür und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 50 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Sürdürülebilirlik odaklı sosyal pazarlama iletişimi, günümüzde çevresel farkındalığı artırmada kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, sunulan mesajların insan zihni üzerindeki etkilerinin derinlemesine anlaşılması, etkili iletişim stratejilerinin geliştirilmesi için elzemdir. Bu çalışma, sürdürülebilirlik odaklı iletişimde sıklıkla başvurulan ve Birleşmiş Milletler tarafından özenle hazırlanan iki farklı mesaj stratejisinin, kullanıcıların görsel dikkat dağılımı ve bilişsel yük seviyeleri üzerindeki etkilerini İnsan-Bilgisayar Etkileşimi (HCI) perspektifiyle bütüncül bir biçimde incelemektedir. Araştırma sürecinde, katılımcıların bilinçli veya bilinçdışı eğilimlerini tam olarak yansıtmakta yetersiz kalabilen geleneksel öz-bildirim yöntemlerinin sınırlarının ötesine geçilmiştir. Bu doğrultuda, 30 katılımcı ile denek-içi deneysel bir göz izleme laboratuvar çalışması yürütülerek, bilişsel süreçler eşzamanlı ve objektif bir biçimde kayıt altına alınmıştır. Elde edilen Toplam Sabitleme Süresi, Sabitleme Sayısı ve Toplam Ziyaret Süresi gibi nöro-fizyolojik veri setleri; yalnızca geleneksel çıkarımsal istatistikler (T-Testi) ile değerlendirilmekle kalmamış, aynı zamanda veri setindeki gizli örüntüleri ortaya çıkarmak amacıyla denetimsiz makine öğrenmesi yöntemi olan K-Means kümeleme algoritması ile çok boyutlu bir analize tabi tutulmuştur. Araştırmadan elde edilen ampirik bulgular, literatürdeki genel beklentilerin aksine oldukça çarpıcı sonuçlar ortaya koymuştur: Sembolik yoğunluğu yüksek motivasyonel afişlerin aksine, rasyonel ve metin odaklı enerji tasarrufu afişlerinin istatistiksel açıdan çok daha yüksek bir bilişsel yük yarattığı kesin olarak kanıtlanmıştır. Bununla birlikte, K-Means algoritması sonuçları, katılımcıların karşılaştıkları afişin tasarım mimarisine saniyeler içinde reaksiyon gösterdiğini ve “Metin-Odaklı (Derin Okuyucular)” veya “Görsel-Tarama Ağırlıklı (Dağınık Keşifçiler)” profillerine ani geçişler yaptıklarını gözler önüne sermiştir. Ayrıca araştırma, en karmaşık arayüz tasarımlarında dahi kadın katılımcıların erkeklere kıyasla okuma eylemine karşı direnç göstererek bağlamsal metne sadık kaldıklarını tespit etmiştir. Sonuç olarak bu çalışma; sürdürülebilirlik odaklı kullanıcı arayüzü tasarımlarının optimize edilmesi, amaca uygun bilişsel yük yönetimi süreçlerinin şekillendirilmesi ve cinsiyet temelli özgün görsel stratejiler geliştirilmesi bağlamında hem teorik hem de pratik düzeyde analitik çıkarımlar sunarak literatüre değerli bir katkı sağlamaktadır.

Zitieren

APA

Gür, Y. E., & Yücel, A. (2026). SOSYAL PAZARLAMA ARAYÜZLERİNDE BİLİŞSEL YÜK VE HCI: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MESAJLARININ EYE TRACKING VE MAKİNE ÖĞRENMESİ İLE PROFİLLENDİRİLMESİ. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 10(1), 21-44. https://doi.org/10.61524/fuuiibfdergi.1903049

Vancouver

Gür YE, Yücel A. SOSYAL PAZARLAMA ARAYÜZLERİNDE BİLİŞSEL YÜK VE HCI: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MESAJLARININ EYE TRACKING VE MAKİNE ÖĞRENMESİ İLE PROFİLLENDİRİLMESİ. Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;10(1):21-44. doi:10.61524/fuuiibfdergi.1903049

BibTeX
@article{Gr2026,
  author = {Gür, Yunus Emre and Yücel, Atilla},
  title = {SOSYAL PAZARLAMA ARAYÜZLERİNDE BİLİŞSEL YÜK VE HCI: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK MESAJLARININ EYE TRACKING VE MAKİNE ÖĞRENMESİ İLE PROFİLLENDİRİLMESİ},
  journal = {Fırat Üniversitesi Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {1},
  pages = {21--44},
  doi = {10.61524/fuuiibfdergi.1903049}
}
Kostenlos starten →