Emeklilik Sisteminin Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi
Diyanet İlmi Dergi · 27.03.2026 · 62 (1) · 287-316
DOI: 10.61304/did.1605083 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Diyanet İlmi Dergi, online erschienen am 27.03.2026. Verfasst von Zekeriya Abdulazizoğlu. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İnsanoğlu karşılaşabileceği sosyal risklere karşı daima tedbir alma ihtiyacı hissetmiştir. Kapsam, içerik ve yöntemleri farklı olsa da bu amaçla çeşitli organizasyonlar geliştirmiştir. Önceleri bireysel tasarruflar, aile içi yardımlaşmalar ve dayanışma sandıkları şeklinde devam eden bu süreç sanayi devrimi ve şehirleşmenin ortaya çıkardığı ağır sosyal riskler karşısında yetersiz kalmıştır. Zira toplumların sosyal yapısı değişmiş, aile yapıları küçülmüş, bireysellik artmış ve geleneksel yöntemlerle sosyal risk paylaşımı ihtiyacının karşılanması zorlaşmıştır. Bu durum yeni kavram, kurum ve yöntemlerin geliştirilmesini zorunlu hale getirmiştir. Emeklilik sistemi de günümüz insanını sosyal ve ekonomik tehlikelere karşı korumayı amaçlayan modern risk paylaşımı yöntemlerinden biridir. Klasik fıkıh doktrininde tenâsur, âkıle, velâ, hilf, nafaka ve vakıf gibi emeklilik sistemiyle işlevsel açıdan benzerlikler taşıyan müesseseler bulunsa da modern emeklilik sistemi modeliyle birebir örtüşen müstakil bir sistemden söz edilmemektedir. Öte yandan muasır literatürde de emeklilik sistemini müstakil bir konu olarak derinlemesine inceleyen eserler oldukça azdır. Var olan çalışmalarda ise emeklilik sistemine sigorta sistemi bağlamında ve genel hatlarıyla değinildiği görülmektedir. İslâm medeniyetinin sosyal risk paylaşımı anlamı taşıyan kavram ve kurumları ile emeklilik sisteminin mahiyeti ve amacı arasındaki ilişkinin tespiti, konunun fıkhî açıdan tutarlı bir zeminde değerlendirilebilmesi için elzemdir. Bu çalışma, emeklilik sisteminin mahiyeti ve tartışma alanlarını, fıkıh kuralları ve İslâm’ın temel ilkeleri bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Abdulazizoğlu, Z. (2026). Emeklilik Sisteminin Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi. Diyanet İlmi Dergi, 62(1), 287-316. https://doi.org/10.61304/did.1605083
Vancouver
Abdulazizoğlu Z. Emeklilik Sisteminin Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi. Diyanet İlmi Dergi. 2026;62(1):287-316. doi:10.61304/did.1605083
BibTeX
@article{Abdulazizolu2026,
author = {Abdulazizoğlu, Zekeriya},
title = {Emeklilik Sisteminin Fıkhî Açıdan Değerlendirilmesi},
journal = {Diyanet İlmi Dergi},
year = {2026},
volume = {62},
number = {1},
pages = {287--316},
doi = {10.61304/did.1605083}
}
EUVIMED