Mescid-i Harâm ile Mescid-i Aksâ’nın İnşası Arasında Kırk Yıl Bulunduğuna Dair Rivayet: Hadis ve Tefsir Literatüründe Bir İnceleme
Düzce İlahiyat Dergisi · 30.06.2026 · 10 (1) · 17-35
DOI: 10.61272/duid.1863113 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Düzce İlahiyat Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Halil İbrahim Doğan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 87 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Mescid-i Harâm ve Mescid-i Aksâ, Mescid-i Nebevî’yle birlikte âyetler ve hadislerde geçtiği üzere İslâm dininde özel bir konuma sahip olan mukaddes yerlerdir. Müslümanların inanç ve ibadet hayatında müstesna bir konumu bulunan üç mescidden Mescid-i Harâm ile Mescid-i Aksâ’nın tarihî geçmişinin, Mescid-i Nebevî’den çok daha önce olduğu da malumdur. Çalışmada bu hususla ilgili olan Mescid-i Harâm ile Mescid-i Aksâ’nın inşası arasında kırk yıl bulunmasına dair rivayet ele alınmaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman ve analiz metotlarının kullanıldığı çalışmanın, mezkûr rivayetin müstakil bir şekilde ve disiplinler arası bir incelemeye tabi tutulması nedeniyle önemli olacağı düşünülmektedir. Araştırmanın başlıca kaynakları, öncelikle hicrî ilk beş asırda tasnif edilen temel hadis kaynakları olmak üzere ricâl eserleri, hadis şerhleri ve tefsirlerdir. Çalışmanın amacı, rivayetin tetkiki ve iki mescidin inşası arasında kırk yıl bulunmasını müşkil olarak nitelendiren muhaddis ile müfessirlerin yaklaşımının ortaya koyulmasıdır. Araştırmanın sonucunda hadisin rivayet döneminde tasnif edilen birçok kitapta nakledildiği belirlenmiştir. Hadisi nakleden bazı râvîler hakkında çeşitli tenkidler bulunsa da bunların rivayetin sıhhatini etkilemeyeceği tespit edilmiştir. Farklı görüşler olmakla birlikte muhaddislerin hadisteki müşkili genellikle hem Mescid-i Harâm’ı hem de Mescid-i Aksâ’yı Hz. Âdem’in inşa ettiği, Hz. İbrâhîm ile Hz. Süleymân’ın yaptıklarının ise bir yenileme olduğu şeklinde yorumlayarak çözdükleri belirlenmiştir. Müfessirler ise mezkûr rivayeti genellikle eserlerinde nakletse de onun tarihsel kronolojisi veya literal anlamı üzerinde detaylı tartışmalara girmemiştir. Konuyu Âl-i İmrân 96. ve el-İsrâ 1. âyetleri çerçevesinde değerlendiren müfessirler, özellikle “evvele beyt” ifadesini merkeze alarak Mescid-i Harâm’ın hem kronolojik hem de fazilet bakımından üstünlüğünü vurgulamıştır.
Zitieren
APA
Doğan, H. İ., & Kanca, F. (2026). Mescid-i Harâm ile Mescid-i Aksâ’nın İnşası Arasında Kırk Yıl Bulunduğuna Dair Rivayet: Hadis ve Tefsir Literatüründe Bir İnceleme. Düzce İlahiyat Dergisi, 10(1), 17-35. https://doi.org/10.61272/duid.1863113
Vancouver
Doğan Hİ, Kanca F. Mescid-i Harâm ile Mescid-i Aksâ’nın İnşası Arasında Kırk Yıl Bulunduğuna Dair Rivayet: Hadis ve Tefsir Literatüründe Bir İnceleme. Düzce İlahiyat Dergisi. 2026;10(1):17-35. doi:10.61272/duid.1863113
BibTeX
@article{Doan2026,
author = {Doğan, Halil İbrahim and Kanca, Fatih},
title = {Mescid-i Harâm ile Mescid-i Aksâ’nın İnşası Arasında Kırk Yıl Bulunduğuna Dair Rivayet: Hadis ve Tefsir Literatüründe Bir İnceleme},
journal = {Düzce İlahiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {17--35},
doi = {10.61272/duid.1863113}
}
EUVIMED