EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Ferîdüddin Attâr’ın Şeyh Ṣanʻân Kıssasındaki Tarihî, Tasavvufî ve Şerʻî Boyutlar

Moustafa Albakour

Düzce İlahiyat Dergisi · 30.06.2026 · 10 (1) · 199-215

DOI: 10.61272/duid.1860920 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Düzce İlahiyat Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Moustafa Albakour. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İran'daki tasavvufî düşünce akımının varlığı, İslam fetihlerinden sonra gelişen en önemli medenî başarılardan biridir. Ferîdüddin Attâr'ın (h. 537-618) Manṭıḳu’ṭ-ṭayr adlı mesnevisi ise Fars tasavvuf edebiyatı mirasındaki en önemli manzum eserlerden biri sayılmaktadır. Bu eser Attâr'ın kolay, eğitici yöntemler ve açık araçlarla aktardığı, derin tasavvufî değer ve kavramlarla şekillenen bir hazinedir. Hikaye etme yöntemi Attâr’ın bu önemli tasavvufî ve eğitici mesajını aktarmasındaki en önemli aracı olmuştur. Nitekim telif ettiği Manṭıḳu’ṭ-ṭayr adlı eserinde iki yüzden fazla hikaye bulunmaktadır. Eserdeki anlatıların en seçkini, en uzunu ve en derini ise Şeyh Ṣan‘ân hikayesidir. Bu hikaye; ömrünün büyük kısmını Mekke'de ibadetle, zühdle ve mürid yetiştirmekle geçirmiş büyük bir imamın, Roma topraklarında Hristiyan bir kıza aşık olmasını konu edinir. Şeyh, bu kıza olan aşkı sebebiyle İslam'dan dönüp zühd ve ibadetini terk etmiş, Allah onu ıslah edip bu gafletten kurtarana kadar da bu hal üzere kalmıştır. Ancak daha sonra günahından tövbe ederek eski fıtratına geri dönmüştür. Bu makalede, söz konusu Şeyh Ṣan‘ân kıssası Manṭıḳu’ṭ-ṭayr’da yer aldığı haliyle Farsça’dan Arapça’ya tercüme edilmiş ve hikayenin en önemli noktaları sıralanmıştır. Ardından tarih ve İslam edebiyat kitaplarındaki benzer anlatılardan örneklere yer verilerek hikayenin tarihî, şer‘î ve tasavvufî boyutları üzerinde durulmuştur. Ayrıca Ferîdüddin Attâr'ın, tasavvufî gayelerine hizmet etmek, yüce ahlâkî ve aklî hedeflere ulaşmak için bu tarihî hikayeyi nasıl kullandığı ortaya konulmuş ve yazarın tarih, İslam fıkhı ve tasavvuf arasında uzlaşı sağlama noktasındaki başarısı incelenmiştir.

Zitieren

APA

Albakour, M. (2026). Ferîdüddin Attâr’ın Şeyh Ṣanʻân Kıssasındaki Tarihî, Tasavvufî ve Şerʻî Boyutlar. Düzce İlahiyat Dergisi, 10(1), 199-215. https://doi.org/10.61272/duid.1860920

Vancouver

Albakour M. Ferîdüddin Attâr’ın Şeyh Ṣanʻân Kıssasındaki Tarihî, Tasavvufî ve Şerʻî Boyutlar. Düzce İlahiyat Dergisi. 2026;10(1):199-215. doi:10.61272/duid.1860920

BibTeX
@article{Albakour2026,
  author = {Albakour, Moustafa},
  title = {Ferîdüddin Attâr’ın Şeyh Ṣanʻân Kıssasındaki Tarihî, Tasavvufî ve Şerʻî Boyutlar},
  journal = {Düzce İlahiyat Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {1},
  pages = {199--215},
  doi = {10.61272/duid.1860920}
}
Kostenlos starten →