İzmirli İsmail Hakkı’ya (1869-1946) Göre Hadislerin Fıkhî İhtilâflardaki Rolü ve Sebepleri
HADITH · 12.11.2026 · (17) · 247-277
DOI: 10.61218/hadith.2014199 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift HADITH, online erschienen am 12.11.2026. Verfasst von Muammer Bayraktutar. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, son dönem Osmanlı âlim ve müderrislerinden İzmirli İsmail Hakkı’nın (1869-1946) Cerîde-i İlmiyye gazetesinde yayımladığı makaleler temelinde, fıkhî ihtilâflarda hadislerin rolünü ve sebeplerini incelemektedir. Dinî hükümlerin temel mercii olan Kur’ân ve sünnet, tarihsel süreçte farklı yorumlama biçimlerine ve dolayısıyla fıkhî ihtilâflara konu olmuştur. Sübutu kesin olan Kur’ân’da ihtilâf daha çok yorum düzeyinde kalırken, hadislerde sübut ve delalet farklılıkları nedeniyle fukaha arasında daha geniş çaplı ve köklü ihtilâflara zemin hazırlamıştır. Bu sebeple fukahanın ihtilâfında hadislerin rolünü incelemek, fıkıh-hadis ilişkisini ve hüküm çıkarma usulünü doğru kavramak açısından büyük önem taşımaktadır. İzmirli, söz konusu yazılarında fıkhî ihtilâfların doğasını tahlil etmiş, bu görüş ayrılıklarının temelinde yer alan dil ve hadis kaynaklı ihtilâf sebeplerini ve gerekçelerini örneklerle değerlendirmeye çalışmıştır. Makalede, müellifin Osmanlı Türkçesiyle kaleme aldığı konuya dair ilk çalışmalardan biri kabul edilebilecek yazıları günümüz akademik diline uyarlanarak, görüşleri sistematik bir çerçevede analiz edilmiştir. Makalede ayrıca yer yer bilimsel tenkit ve değerlendirmelere yer verilerek, İzmirli’nin bu alandaki öncü ve nitelikli tespitlerinin günümüz ilim dünyasının dikkatine sunulması amaçlanmıştır. Nihâi amaç olarak ise hadislerle hüküm vermede ve amel etmede fukahanın hadis kaynaklı ihtilâf sebeplerinin göz önünde bulundurulmasının, modern fıkıh ve hadis araştırmaları açısından taşıdığı değer ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Bayraktutar, M. (2026). İzmirli İsmail Hakkı’ya (1869-1946) Göre Hadislerin Fıkhî İhtilâflardaki Rolü ve Sebepleri. HADITH, 247-277. https://doi.org/10.61218/hadith.2014199
Vancouver
Bayraktutar M. İzmirli İsmail Hakkı’ya (1869-1946) Göre Hadislerin Fıkhî İhtilâflardaki Rolü ve Sebepleri. HADITH. 2026:247-277. doi:10.61218/hadith.2014199
BibTeX
@article{Bayraktutar2026,
author = {Bayraktutar, Muammer},
title = {İzmirli İsmail Hakkı’ya (1869-1946) Göre Hadislerin Fıkhî İhtilâflardaki Rolü ve Sebepleri},
journal = {HADITH},
year = {2026},
number = {17},
pages = {247--277},
doi = {10.61218/hadith.2014199}
}
EUVIMED