EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Mecdüddîn İbnü’l-Esîr’in Câmi‘u’l-Usûl Kitabında Kaynağı Tespit Edilemeyen Hadisler Üzerine Bir İnceleme

Ali Kuzudişli

HADITH · 19.07.2026 · (16) · 344-375

DOI: 10.61218/hadith.1938287 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift HADITH, online erschienen am 19.07.2026. Verfasst von Ali Kuzudişli. Die Arbeit nennt 51 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Mecdüddîn İbnü’l-Esîr’in (ö. 606/1210) tanınmış eseri Câmi‘u’l-usûl li-ahâdîsi’r-Resûl, Endülüslü muhaddis Rezîn b. Muâviye es-Sarakustî’nin (ö. 535/1140), İbn Mâce’nin es-Sünen’i yerine İmam Mâlik’in el-Muvatta’ını alarak Kütüb-i Sitte’deki hadisleri bir araya getirdiği, el-Cem’ beyne’l-usûli’s-sitte adlı eseri üzerine yapılmış bir çalışmadır. İbnü’l-Esîr, bu kitabında, Rezîn’in eserinde mükerrer olan hadisleri çıkarmış, eserde yer almayan bazı hadisleri ilave etmiş, belirli rumuzlarla hadislerin kaynaklarını göstermiş, hadislerdeki garîb kelimelerin anlamlarını açıklamış ve ana başlıklarını alfabetik olarak düzenlemiştir. Câmi‘u’l-usûl kitabı üzerine talik çalışması yapan Eymen Salih Şaban, kırk iki hadis hakkında “lem akif aleyhi” ifadesiyle hadisin kaynağını bulamadığını belirten not düşmüştür. Bu çalışmada, zaman ve yer sınırlılığı nedeniyle kaynağı bulunamayan hadislerden ilk on hadis üzerinde durulacak, onların metin yapıları incelenecek, ortak yönleri bulunmaya çalışılacaktır. Üzerinde durulan hadislerin incelenmesinde, Rivayetlerin Yapısal Analizi metodu kullanılacak, metin benzerlikleri üzerinden sonuçlar çıkarılmaya çalışılacaktır. Ayrıca söz konusu hadislerin Câmi‘u’l-usûl kitabından sonra yazılan eserlere yayılıp yayılmadığı, yayılmışsa metinlerde herhangi bir değişim olup olmadığı incelenecektir. İncelemede elden sonuçlar doğrultusunda, incelenen hadislerin kaynakları hakkında değerlendirmeler yapılacaktır. Bu çalışmada amaç, üzerinde durulan hadis metinlerinin yapısal yönden onlara benzeyen metinleri araştırmak ve onların hadis kaynaklarındaki durumunu tespit etmektir. Daha önce aynı veya benzer bir amaçla Câmi‘u’l-usûl kitabı üzerine akademik bir çalışma yapıldığı tespit edilememiştir.Mecdüddîn İbnü’l-Esîr’in (ö. 606/1210) tanınmış eseri Câmi‘u’l-usûl li-ahâdîsi’r-Resûl, Endülüslü muhaddis Rezîn b. Muâviye es-Sarakustî’nin (ö. 535/1140), İbn Mâce’nin es-Sünen’i yerine İmam Mâlik’in el-Muvatta’ını alarak Kütüb-i Sitte’deki hadisleri bir araya getirdiği, el-Cem’ beyne’l-usûli’s-sitte adlı eseri üzerine yapılmış bir çalışmadır. İbnü’l-Esîr, bu kitabında, Rezîn’in eserinde mükerrer olan hadisleri çıkarmış, eserde yer almayan bazı hadisleri ilave etmiş, belirli rumuzlarla hadislerin kaynaklarını göstermiş, hadislerdeki garîb kelimelerin anlamlarını açıklamış ve ana başlıklarını alfabetik olarak düzenlemiştir. Câmi‘u’l-usûl kitabı üzerine talik çalışması yapan Eymen Salih Şaban, kırk iki hadis hakkında “lem akif aleyhi” ifadesiyle hadisin kaynağını bulamadığını belirten not düşmüştür. Bu çalışmada, zaman ve yer sınırlılığı nedeniyle kaynağı bulunamayan hadislerden ilk on hadis üzerinde durulacak, onların metin yapıları incelenecek, ortak yönleri bulunmaya çalışılacaktır. Üzerinde durulan hadislerin incelenmesinde, Rivayetlerin Yapısal Analizi metodu kullanılacak, metin benzerlikleri üzerinden sonuçlar çıkarılmaya çalışılacaktır. Ayrıca söz konusu hadislerin Câmi‘u’l-usûl kitabından sonra yazılan eserlere yayılıp yayılmadığı, yayılmışsa metinlerde herhangi bir değişim olup olmadığı incelenecektir. İncelemede elden sonuçlar doğrultusunda, incelenen hadislerin kaynakları hakkında değerlendirmeler yapılacaktır. Bu çalışmada amaç, üzerinde durulan hadis metinlerinin yapısal yönden onlara benzeyen metinleri araştırmak ve onların hadis kaynaklarındaki durumunu tespit etmektir. Daha önce aynı veya benzer bir amaçla Câmi‘u’l-usûl kitabı üzerine akademik bir çalışma yapıldığı tespit edilememiştir.

Zitieren

APA

Kuzudişli, A. (2026). Mecdüddîn İbnü’l-Esîr’in Câmi‘u’l-Usûl Kitabında Kaynağı Tespit Edilemeyen Hadisler Üzerine Bir İnceleme. HADITH, 344-375. https://doi.org/10.61218/hadith.1938287

Vancouver

Kuzudişli A. Mecdüddîn İbnü’l-Esîr’in Câmi‘u’l-Usûl Kitabında Kaynağı Tespit Edilemeyen Hadisler Üzerine Bir İnceleme. HADITH. 2026:344-375. doi:10.61218/hadith.1938287

BibTeX
@article{Kuzudili2026,
  author = {Kuzudişli, Ali},
  title = {Mecdüddîn İbnü’l-Esîr’in Câmi‘u’l-Usûl Kitabında Kaynağı Tespit Edilemeyen Hadisler Üzerine Bir İnceleme},
  journal = {HADITH},
  year = {2026},
  number = {16},
  pages = {344--375},
  doi = {10.61218/hadith.1938287}
}
Kostenlos starten →