EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

ESKİ TÜRKLERDE ÖLÜ GÖMME UYGULAMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Onur Yıldız

Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi · 22.06.2026 · (118) · 599-624

DOI: 10.60163/tkhcbva.1757384 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, online erschienen am 22.06.2026. Verfasst von Onur Yıldız. Die Arbeit nennt 58 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

İnsan yaşamının doğumla başlayıp ölümle sonlanan döngüsü, varoluşun kırılgan bir çizgi üzerinde ilerlediğini göstermektedir. İnsanların doğması, büyümesi, yaşaması ve ölmesi arasında geçen zamanın kıymeti kimi zaman bilinmekte kimi zamanda bu durum göz ardı edilmektedir. Ölüm olgusu, bireysel ve toplumsal düzeyde önemli bir dönüm noktası niteliği taşımış ve tarih boyunca çeşitli ritüelleri beraberinde getirmiştir. Ölüm, bireyin dünyadaki maddi varlığının sona erdiği bir aşama olup, bu noktadan itibaren inanış ya da yaşam tarzına uygun bir şekilde defnedilmektedir. Her ne kadar dini ritüeller toplumlar arasında farklılık arz etse de ölü gömme uygulamaları birçok toplumda belirli ortak yönler barındırdığı bilinmektedir. Türkler arasında da yaşanılan coğrafyaya göre çeşitli ölü gömme gelenekleri uygulanmaktadır. Türk topluluklarının geniş bir alana yayıldıkları düşünüldüğünde tek bir tip ölü gömme geleneği benimsediğini ileri sürmek, tarihsel ve kültürel çeşitliliği göz ardı eden bir yaklaşım olacaktır. Türklerin kadim yurtlarından olan Türkistan ve Sibirya coğrafyası tarih boyunca önemli bir yer tutmuş ve uzun süre bu sahaya hâkim olmuşlardır. Türkistan ve çevresinde yaşayan Türk Topluluklarının yaşam biçimleri ve inanış sistemleri, ölülerini gömme geleneklerinde de belirgin bir çeşitliliğin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Arkeolojik olarak kurganlardan elde edilen veriler, ölü gömme geleneklerinin tarihsel süreçte uzun bir geçmişe sahip olduğunu ve bu ritüellerin yaşanılan coğrafyanın iklim koşullarından etkilendiğini göstermektedir. Türklerin yaşadıkları sahaların başında gelen Türkistan ve Sibirya’nın sert ve soğuk iklimi, kurganlarda yer alan birçok nesnenin bozulmadan korunmasına ve kaybolmasının önlenmesine katkı sağlamıştır. Kurganların inşa edilme biçimi ve iç mekanlarının ölen kişiye uygun şekilde düzenlenmesi, çok eski dönemlerden itibaren Türkler açısından mezar mimarisindeki gelişmişlik düzeyini yansıtmaktadır. Günümüzde de Türkistan ve çevresinde görülen uygulamalara benzer mezar ve ölü gömme geleneklerinin Türk toplulukları arasında büyük farklılık göstermeden sürdüğü anlaşılmaktadır.

Zitieren

APA

Yıldız, O. (2026). ESKİ TÜRKLERDE ÖLÜ GÖMME UYGULAMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 599-624. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1757384

Vancouver

Yıldız O. ESKİ TÜRKLERDE ÖLÜ GÖMME UYGULAMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2026:599-624. doi:10.60163/tkhcbva.1757384

BibTeX
@article{Yldz2026,
  author = {Yıldız, Onur},
  title = {ESKİ TÜRKLERDE ÖLÜ GÖMME UYGULAMALARI ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME},
  journal = {Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi},
  year = {2026},
  number = {118},
  pages = {599--624},
  doi = {10.60163/tkhcbva.1757384}
}
Kostenlos starten →