NAKKAŞ ŞAHKULU’NA DAİR YENİ BULGULAR: SEYYİDLİĞİ MESELESİ, HZ.ALİ SEVGİSİ, NEŞREDİLMEMİŞ ŞİİRLERİ
Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi · 15.03.2026 · (117) · 61-82
DOI: 10.60163/tkhcbva.1669795 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, online erschienen am 15.03.2026. Verfasst von Serap Denizmen. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 63 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kanunî Sultan Süleyman döneminde Topkapı Sarayı’nda nakkaş başı olan Şahkulu, Sazyolu isimli bezeme üslubunun ilk temsilcisi olan maharetli bir ressamdır. Yavuz Selim’in 1515’te Tebriz’den sürgün olarak getirttiği sanatkar yıllar içerisinde mesleğinde yükselmiş; Kanunî döneminde sernakkaş olmuştur. Kişisel hayatına dair bilgiler çok az olsa da resimleri, sanatı, üslubu hakkında mebzul miktarda çalışma vardır. Bu makalede Nakîbüleşraf Defterleri’nde rastlanılan bir siyadet kaydının Nakkaş Şahkulu’na ait olma ihtimali değerlendirilmektedir. Ayrıca şahsî mührünün deşifresinde bazı hatalar tespit edilmiş; mührün çözümü yeniden verilmiştir. Mühür üzerine Hz.Ali ve ailesine olan sevgisini hakkettiren sanatkarın muhabbetinin izleri ejderha-simurg-aslan mücedelesini tasvir ettiği bir resminde aranmış ve resim sembolik açıdan yeniden yorumlanmıştır. Hz. Ali Cenknâmeleri ve Hz.Ali’nin kötücül ejderhayı öldürmesini konu alan Destân-ı Ejderha gibi anlatıların görsel sanatlara etkisi; “Allah’ın arslanı” olarak isimlendirilen Hz.Ali’nin çeşitli sanatlarda arslan figürü ile sembolize edilmeye başlanması; Şahkulu’nun sanatında -bahsedilen resim özelinde- Hz.Ali sembolizmi gibi meseleler ele alınmıştır. Penâhî mahlası ile şiirler yazan sanatkarın yazma eser kütüphanelerindeki bazı şiir mecmualarında bugüne dek neşredilmemiş Türkçe ve Farsça şiirleri tespit edilmiş; transkripsiyonu yapılarak ilim camiası ile paylaşılmıştır.
Zitieren
APA
Denizmen, S. (2026). NAKKAŞ ŞAHKULU’NA DAİR YENİ BULGULAR: SEYYİDLİĞİ MESELESİ, HZ.ALİ SEVGİSİ, NEŞREDİLMEMİŞ ŞİİRLERİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 61-82. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1669795
Vancouver
Denizmen S. NAKKAŞ ŞAHKULU’NA DAİR YENİ BULGULAR: SEYYİDLİĞİ MESELESİ, HZ.ALİ SEVGİSİ, NEŞREDİLMEMİŞ ŞİİRLERİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2026:61-82. doi:10.60163/tkhcbva.1669795
BibTeX
@article{Denizmen2026,
author = {Denizmen, Serap},
title = {NAKKAŞ ŞAHKULU’NA DAİR YENİ BULGULAR: SEYYİDLİĞİ MESELESİ, HZ.ALİ SEVGİSİ, NEŞREDİLMEMİŞ ŞİİRLERİ},
journal = {Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi},
year = {2026},
number = {117},
pages = {61--82},
doi = {10.60163/tkhcbva.1669795}
}
EUVIMED