BALÖREN KÖYÜ ALEVİ TOPLULUĞUNDA KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ SÖYLEMİ
Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi · 22.06.2026 · (118) · 435-462
DOI: 10.60163/tkhcbva.1484662 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, online erschienen am 22.06.2026. Verfasst von Kıymet Kaya. Die Arbeit nennt 57 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Alevilik inancındaki kadın-erkek eşitliği söylemi, Alevi topluluklarının toplumsal cinsiyet algısının temelini oluşturmaktadır. Bu inanç doğrultusunda, kadınlar ve erkekler, cem erkânında cinsiyetten arınmış bedenler olarak aynı mekânda bulunmaktadırlar. Dolayısıyla Alevilik inancında slogan hâline gelen “Alevilikte kadın-erkek eşittir” söylemi, Alevi topluluğunun etno-kültürel sınırlarını belirlemede önemli bir argüman olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu bağlamda, çalışmanın temel amacı; kendine özgü bir inanç sistemi olan Alevilik inancı içerisinde Alevi kadınlarını odak noktasına alarak, idealize edilmiş kadın profili ile, başka inanç mensuplarının kadınlarıyla karşılaştırmaksızın, Alevi kadınlarının dinî ve gündelik hayat pratiklerinde Alevi toplumunun toplumsal sınırlarını belirlemede kullandığı “Alevilikte kadın- erkek eşittir” söylemlerinin ne kadar gerçekçi olduğunu katılımcı gözlemci olarak incelemektir. Etnografik bir alan araştırmasına dayanan bu çalışmada Kocaeli ili İzmit ilçesine bağlı Balören köyünde ikamet eden, oradan hiç ayrılmamış veya ayrılmış, ama evi olan ya da kendisini Alevi kimliğiyle tanımlayan, gelenekleri bilen ve uygulayan 18 kişi ile gönüllülük ilkesi esas alınarak derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Ayrıca, 2 Ağustos 2023 tarihinde gerçekleştirilen Kerbela (Muharrem-Matem) Cemi, 14 Mayıs 2023 tarihinde Keçeci Baba Türbesi’nde, 8 Ekim 2023 tarihinde Uzun Erenler Türbesi’nde düzenlenen Gönül Birliği lokmaları ve 28 Ocak 2024 tarihinde gerçekleştirilen Dardan İndirme Cemi katılımcı gözlemci olarak incelenmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen bulgularda cem erkânlarında oturma düzeninde aynı meydanda kadınların ve erkeklerin ayrı oturduğu, ama bunun katı bir kural olmadığı ortaya çıkmıştır. Gönül Birliği lokmalarında ve on iki hizmetlerde kadınların ve erkeklerin birlikte hareket ettikleri ve hiçbir görevin bir diğerinden üstün olmadığı saptanmıştır. Gündelik hayat pratiklerinde ise aile içinde kadınlar ve erkeklerin eşit konumda olmadığı, kadınların çocuk bakımı, yemek yapma, evin temizliğinin sağlanması gibi rolleri üstlendiği, ancak eğitim ve miras konularında ise kadınların da söz hakkına sahip olduğu görülmüştür. Yapılan bu araştırma sonucunda Balören
Zitieren
APA
Kaya, K. (2026). BALÖREN KÖYÜ ALEVİ TOPLULUĞUNDA KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ SÖYLEMİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi, 435-462. https://doi.org/10.60163/tkhcbva.1484662
Vancouver
Kaya K. BALÖREN KÖYÜ ALEVİ TOPLULUĞUNDA KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ SÖYLEMİ. Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi. 2026:435-462. doi:10.60163/tkhcbva.1484662
BibTeX
@article{Kaya2026,
author = {Kaya, Kıymet},
title = {BALÖREN KÖYÜ ALEVİ TOPLULUĞUNDA KADIN-ERKEK EŞİTLİĞİ SÖYLEMİ},
journal = {Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Veli Araştırma Dergisi},
year = {2026},
number = {118},
pages = {435--462},
doi = {10.60163/tkhcbva.1484662}
}
EUVIMED