Türkçe X (Twitter) Paylaşımlarından Afet Acil Durum Tespiti için BERT Temelli ve Triyaj Odaklı Bir Karar Destek Sistemi
Journal of Information Systems and Management Research · 30.06.2026 · 8 (1) · 24-38
DOI: 10.59940/jismar.1907364 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Journal of Information Systems and Management Research, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Şura Özkan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 29 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Sosyal medya platformları, afet ve kriz durumlarında sahadan sağladıkları anlık bilgi akışı ile sürecin yönetimine katkı sağlayabilecek kritik veri kaynaklarındandır. Genel olarak böyle bir sürecin gerçekleştiği durumlarda onun doğası kaynaklı oluşan yüksek mesaj yoğunluğu, yanıltıcı, eksik yada gürültülü bilgi akışı bu sürecin yönetimini zorlaştıran önemli etkenler olarak karşımıza çıkar. Literatürde ilgili konu üzerinde yapılan çalışmaların çoğu sınıflandırma sürecine odaklanmış olup triaj odaklı vaka önceliklendirmesini gözardı etmektedir. Bu kapsamda bu çalışmada ilgili sınırlıkların üstesinden gelebilmek için Türkçe X paylaşımlarından afet acil durum tespiti yapan transformer temelli ve triyaj odaklı bir karar destek sistemi (KDS) geliştirilmiştir. Çalışmada, acil durum olasılığını belirlemek için Türkçe diline özgü olarak önceden eğitilmiş BERT temelli bir derin öğrenme (DÖ) modeli kullanılmıştır. Model çıktıları; ihtiyaç türü belirleme, konum bilgisi çıkarımı ve bağlamsal ipuçlarına dayalı aciliyet seviyesi hesaplama adımları ile desteklenmiştir. Bu bileşenler birleştirilerek her bir mesaj için operasyonel kullanım amacıyla bir öncelik puanı hesaplanarak, mesajlar triyaj yaklaşımına uygun olarak sıralanmıştır. Deneysel çalışmalar, BERT modeli ve önerilen KDS’ nin İzmir ve Hatay depremleri sırasında paylaşılan mesajından oluşan veri kümesine uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Karışıklık matrisi temelindeki ölçümler, KDS’ nin elde ettiği % 88.14’lük doğruluk ve % 88.78’lik f-ölçütü skorları ile afet acil durum tespiti için başarılı ve istikrarlı bir performans ortaya koyduğunu göstermiştir. Önerilen sistem, özellikle duyarlılık metriğinde elde ettiği %96.56’ lık skor ile acil durum vakalarını yakalamada ne kadar etkili olduğunu ispatlamıştır. Önceliklendirme sonuçları üzerinden gerçekleştirilen Precision@K analizlerinde KDS’ nin artan veri ölçeğinde BERT modelinin üstünde bir performansa imza attığı gözlenmiştir. Sonuç olarak, önerilen sistem ile sosyal medya verileri üzerinden afet sürecini etkin biçimde değerlendirebilen ve müdahale ekipleri için uygulanabilme potansiyeline sahip bir karar destek sistemi ortaya konmuştur.
Zitieren
APA
Özkan, Ş., & Atacak, İ. (2026). Türkçe X (Twitter) Paylaşımlarından Afet Acil Durum Tespiti için BERT Temelli ve Triyaj Odaklı Bir Karar Destek Sistemi. Journal of Information Systems and Management Research, 8(1), 24-38. https://doi.org/10.59940/jismar.1907364
Vancouver
Özkan Ş, Atacak İ. Türkçe X (Twitter) Paylaşımlarından Afet Acil Durum Tespiti için BERT Temelli ve Triyaj Odaklı Bir Karar Destek Sistemi. Journal of Information Systems and Management Research. 2026;8(1):24-38. doi:10.59940/jismar.1907364
BibTeX
@article{zkan2026,
author = {Özkan, Şura and Atacak, İsmail},
title = {Türkçe X (Twitter) Paylaşımlarından Afet Acil Durum Tespiti için BERT Temelli ve Triyaj Odaklı Bir Karar Destek Sistemi},
journal = {Journal of Information Systems and Management Research},
year = {2026},
volume = {8},
number = {1},
pages = {24--38},
doi = {10.59940/jismar.1907364}
}
EUVIMED