Psikososyal Evreler Bağlamında Masallara Terapötik Yaklaşım: Ağlayan Narla Gülen Ayva Masalı Örneği
YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi · 22.06.2026 · 6 (1) · 15-32
DOI: 10.59902/yazit.1874242 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi, online erschienen am 22.06.2026. Verfasst von Aynur Koçak und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Masallar, insan yaşamının anlam inşası sürecinde merkezi bir rol oynayarak deneyimlerin anlamlandırılmasına, kimliklerin şekillendirilmesine ve dünyanın daha anlaşılır kılınmasına eşlik etmiştir. Evrensel arketipler, semboller ve ahlaki ikilemler barındıran bu anlatılar; cesaret, iyilik ve kötülük arasındaki mücadele, empati ve nezaket gibi temel değerlerin kavranmasını sağlar. Bilinçaltına hitap eden masallar, bireyi kendi yaşam öyküsüyle yüzleştirerek sağaltıcı ve eğitsel bir işlev üstlenir. Gelişim psikolojisi üzerine çalışmaları olan Erik Erikson’un ortaya koyduğu bireyin sekiz psikososyal evresini temel alan yaklaşıma göre; güven, özerklik, girişimcilik, başarı, kimlik, yakınlık, üretkenlik ve benlik bütünlüğü gibi gelişim görevleri yerine getirilmediğinde güvensizlik, utanç ve şüphe, suçluluk, yetersizlik, kimlik karmaşası, yalıtılmışlık, durgunluk, umutsuzluk gibi birtakım kriz durumları ortaya çıkar. Masallar, metaforik yapılarıyla bu travmaların aşılmasında bireyi destekleyici bir misyon yüklenir. Bu çalışma, Saim Sakaoğlu’nun derlediği Gümüşhane ve Bayburt Masalları’nda yer alan “Ağlayan Narla Gülen Ayva” masalını terapötik ve eğitsel bağlamda incelemeyi amaçlamaktadır. Masalın olay örgüsü, karakterleri ve sembolleri, Erikson’un kuramı çerçevesinde içerik analizi yöntemiyle değerlendirilmiş; masalların duygusal farkındalık geliştirme ve değerler eğitimine katkı sunma gibi yararları olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Masalda, kimlik arayışı içinde bulunan kahramanla birlikte anne, padişah, at ve dev gibi figürler ön plana çıkmakta; nar, ayva, ayna, şimşir tarak ve kilim ise simgesel değerleriyle dikkat çekmektedir. Bu ögeler, psikososyal evreler çerçevesinde bireyin benliğini tanımasına, kimlik bunalımının giderilmesine ve iyileştirici bir deneyim yaşamasına yönelik terapötik işlevler üstlenmektedir.
Zitieren
APA
Koçak, A., Mezlin, T., & Maviş, A. (2026). Psikososyal Evreler Bağlamında Masallara Terapötik Yaklaşım: Ağlayan Narla Gülen Ayva Masalı Örneği. YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi, 6(1), 15-32. https://doi.org/10.59902/yazit.1874242
Vancouver
Koçak A, Mezlin T, Maviş A. Psikososyal Evreler Bağlamında Masallara Terapötik Yaklaşım: Ağlayan Narla Gülen Ayva Masalı Örneği. YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi. 2026;6(1):15-32. doi:10.59902/yazit.1874242
BibTeX
@article{Koak2026,
author = {Koçak, Aynur and Mezlin, Tuğba and Maviş, Adil},
title = {Psikososyal Evreler Bağlamında Masallara Terapötik Yaklaşım: Ağlayan Narla Gülen Ayva Masalı Örneği},
journal = {YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {6},
number = {1},
pages = {15--32},
doi = {10.59902/yazit.1874242}
}
EUVIMED