Maritime Poland - a strategic essay. History, present, future
National Security · 2025
DOI: 10.59800/bn/207644 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift National Security, 2025. Verfasst von Grzegorz Witkowski.
Abstract (Originalsprache)
Streszczenie Najlepszy moment dziejowy Polski przypadł na okres, kiedy posiadała ona szeroki dostęp do Morza Bałtyckiego i umiała w pełni wykorzystać jego potencjał. Od XI w. wszyscy władcy Polski starali się zdobyć i utrzymać jak najszerszy do niego dostęp, w tym celu zbrojnie podbijali tereny Pomorza, politycznie wasalizowali lub udzielali lenna. Ten proces trwał przez wieki z różnym nasileniem i skutkami. Od chwały i potęgi, poprzez stagnację i désintéressement sprawami morza, aż po upadek w XVIII w. Co znamienne, to w okresie zaborów, kiedy Polacy utracili nie tylko państwo, lecz także dostęp do Bałtyku, zdali sobie sprawę, jak ważny był to atrybut suwerenności. Zaowocowało to już po 1918 r. i odzyskaniu niepodległości, kiedy to zaczął się okres ogromnego wzrostu znaczenia Bałtyku i inwestowania w jego potencjał. Nawet postaci, miejsca i wydarzenia lat 1939-1945 świadczą o tym, że Polska jest morska. W historii świata nie znajdziemy na przestrzeni wieków imperium, które nie posiadałoby dostępu do morza lub/i oceanu. Wymieńmy choćby starożytne cywilizacje Mezopotamii i Egiptu, Persję, Greków czy Rzymian i późniejsze Imperium Osmańskie, Wenecjan, kraje południowej Europy jak Hiszpania, Portugalia czy w nowożytnym wydaniu armatorzy greccy. Doktryna Monroe’a, Pax Americana czy Britannica przypadają z kolei na XIX i XX w., gdy supremacja Wielkiej Brytanii i wzrost znaczenia Stanów Zjednoczonych ukształtowały dzisiejszy krajobraz gospodarczy i architekturę bezpieczeństwa na całym świecie. USA, Chiny, Rosja, Japonia, Korea Południowa, Brazylia i Francja to tylko kilka przykładów państw, które źródłem swojej potęgi i gigantycznych wpływów uczyniły dostęp do morza, co poskutkowało wysoką pozycją w światowym handlu morskim i podniesieniem globalnego oddziaływania państwa dzięki flocie wojennej. Gdzie w tych procesach była i jest Polska? Cel i metody badawcze Celem artykułu jest przypomnienie szerszej liczbie czytelników, na powiązania i zależności wszystkich aspektów związanych z obecnością Polski nad Bałtykiem. Na wynikające z tego szanse, możliwości i zagrożenia. Główną metodą badawczą jest analiza porównawcza na przestrzeni wieków. Występują też elementy tekstów źródłowych. Wnioski / rekomendacje Najważniejszą rekomendacją wynikającą z tekstu jest umocnienie obecności Polski nad Bałtykiem w aspekcie gospodarczym i militarnym. Kontynuowanie inwestycji oraz udział Polski w wielu formatach w ramach państw basenu Morza Bałtyckiego.
Zitieren
APA
Witkowski, G. (2025). Maritime Poland - a strategic essay. History, present, future. National Security. https://doi.org/10.59800/bn/207644
Vancouver
Witkowski G. Maritime Poland - a strategic essay. History, present, future. National Security. 2025. doi:10.59800/bn/207644
BibTeX
@article{Witkowski2025,
author = {Witkowski, Grzegorz},
title = {Maritime Poland - a strategic essay. History, present, future},
journal = {National Security},
year = {2025},
doi = {10.59800/bn/207644}
}
EUVIMED