Doğu Akdeniz ve Orta Doğu Ülkelerinde Savunma Harcamalarının ABD’ye Yakınsaması: Wavelet Tabanlı ADF ve Fourier ADF Analizlerinden Kanıtlar
Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 01.07.2026 · 9 (3) · 1-19
DOI: 10.59445/ijephss.1919731 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Murat Aykırı und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 41 Literaturangaben. Gefördert von: Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır..
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Doğu Akdeniz ve Orta Doğu’da yer alan Türkiye, İsrail, Yunanistan, İran, Mısır ve Suudi Arabistan’ın savunma harcaması yüklerinin (askeri harcamalar/GSYH) küresel lider ülke olarak kabul edilen ABD’ye göre yakınsama dinamiklerini incelemektedir. 1965–2024 dönemine ait SIPRI verileri kullanılarak, Bernard ve Durlauf’un stokastik yakınsama tanımı çerçevesinde ilgili ülkelere ait savunma yüklerinin ABD’ye göre fark serileri oluşturulmuş ve bu seriler üzerinde öncelikle klasik ADF birim kök testleri uygulanmıştır. Daha sonra, çoklu yapısal kırılmaları ve doğrusal olmayan eğilimleri içselleştiren Fourier ADF (FADF) testi ile sonuçların yapısal kırılma duyarlılığı kontrol edilmiştir. Çalışmanın özgün katkısı, MODWT tabanlı Wavelet (Dalgacık) ayrıştırması kullanılarak savunma yükü farklarının kısa, orta ve uzun dönem bileşenlerine ayrılması ve her frekans bandı için ADF ve FADF testlerinin yeniden yürütülmesidir. Böylece, yakınsama hipotezi yalnızca “var/yok” ikiliği üzerinden değil, zaman ufkuna duyarlı bir biçimde analiz edilmiştir. Ampirik bulgular, kısa dönemde örnekleme dâhil tüm ülkelerin ABD’ye doğru stokastik yakınsama sergilediğini, orta dönemde yakınsamanın kısmen güçlendiğini, uzun dönemde ise sadece İsrail, Yunanistan, İran ve Mısır için ABD’ye yakınsamanın sürdüğünü göstermektedir. Türkiye ile Suudi Arabistan ise uzun dönemde diğer ülkelerden ayrışmaktadır. Türkiye ve Suudi Arabistan için elde edilen bu sonuç bölgedeki savunma politikalarının kısa ve orta vadede görece eşgüdümlü, uzun vadede ise daha ayrışan ve ülke bazlı stratejik tercihleri yansıtan bir yapı taşıdığını ortaya koymaktadır.
Förderung
- Çalışma, kamusal, özel, ticari nitelikte ya da kar amacı gütmeyen herhangi bir kurumdan destek alınmadan hazırlanmıştır.
Zitieren
APA
Aykırı, M., & Karabulut, K. (2026). Doğu Akdeniz ve Orta Doğu Ülkelerinde Savunma Harcamalarının ABD’ye Yakınsaması: Wavelet Tabanlı ADF ve Fourier ADF Analizlerinden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 9(3), 1-19. https://doi.org/10.59445/ijephss.1919731
Vancouver
Aykırı M, Karabulut K. Doğu Akdeniz ve Orta Doğu Ülkelerinde Savunma Harcamalarının ABD’ye Yakınsaması: Wavelet Tabanlı ADF ve Fourier ADF Analizlerinden Kanıtlar. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026;9(3):1-19. doi:10.59445/ijephss.1919731
BibTeX
@article{Aykr2026,
author = {Aykırı, Murat and Karabulut, Kerem},
title = {Doğu Akdeniz ve Orta Doğu Ülkelerinde Savunma Harcamalarının ABD’ye Yakınsaması: Wavelet Tabanlı ADF ve Fourier ADF Analizlerinden Kanıtlar},
journal = {Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {3},
pages = {1--19},
doi = {10.59445/ijephss.1919731}
}
EUVIMED