EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Nefret Söyleminin Genişleyen Anlamı: Cinsel Yönelime İlişkin Nefret Söylemi

Feyza Ölçek

Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi · 29.06.2026 · (9) · 572-613

DOI: 10.59399/cuhad.1885481 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Feyza Ölçek. Die Arbeit nennt 89 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Nefret söylemi, toplumun genelinden belirli özellikleri nedeniyle ayrılan bir gruba veya bu grubun üyelerine yöneltilen; ön yargıyı, hoşgörüsüzlüğü veya düşmanlığı yaygınlaştıran ifade biçimleri olarak tanımlanmaktadır. Bu tür söylemlerin sınırlandırılmasına yönelik hukuki yaklaşım, özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında kabul edilen uluslararası insan hakları belgeleriyle birlikte belirginlik kazanmış; başlangıçta ağırlıklı olarak antisemitizm deneyimi çerçevesinde şekillenmiştir. Zaman içerisinde bu yaklaşım genişleyerek farklı etnik, dinî ve kültürel gruplara yönelen söylemleri de kapsar hâle gelmiş; günümüzde ise cinsel yönelim temelinde yöneltilen ifadelerin de nefret söylemi kapsamında değerlendirilmesi yönünde hem uluslararası hem de ulusal hukuk düzenlerinde kayda değer bir dönüşüm yaşandığı görülmektedir. Bu süreç, nefret söylemi kavramının koruma kapsamının tarihsel olarak genişlediğini ve yeni ‘kırılgan’ grupların bu çerçeveye dâhil edildiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, söz konusu dönüşümü kronolojik bir perspektifle incelemeyi amaçlamakta; nefret söylemi kavramının uluslararası ve ulusal hukuk düzenlerinde geçirdiği evrimi, özellikle cinsel yönelimin bu kapsama dâhil edilmesi süreci üzerinden ortaya koymaktadır. Bu çerçevede, yalnızca normatif düzenlemelerdeki değişim değil, aynı zamanda bu normların yargısal düzeyde nasıl yorumlandığı da analiz edilmektedir. Nitekim Türkiye bakımından da bağlayıcı nitelik taşıyan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) çerçevesinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) içtihadı bu dönüşümün en görünür yansımalarından birini oluşturmaktadır. Mahkeme, zaman içerisinde geliştirdiği kararları aracılığıyla cinsel yönelime dayalı ifadeleri giderek daha açık bir biçimde nefret söylemi kategorisi içinde değerlendirme eğilimi göstermiş; özellikle son dönem içtihatlarında bu tür ifadelerin Sözleşme’nin 17. maddesi (hakları kötüye kullanma yasağı) kapsamında doğrudan koruma dışında bırakılabilmesi, bu dönüşümün önemli bir göstergesi hâline gelmiştir. Bununla birlikte, nefret söylemiyle mücadele amacıyla getirilen sınırlamaların kapsamının genişlemesi, 10. maddenin (ifade özgürlüğü) sınırlarının daralabileceği yönünde bazı endişeleri de beraberinde getirmektedir. Demokratik toplumlarda ifade özgürlüğünün yalnızca zararsız veya kabul gören düşünceler için değil, rahatsız edici ve tartışmalı görüşler için de güvence oluşturduğu dikkate alındığında, bu sınırın dikkatle çizilmesi gerektiği açıktır. Bu nedenle güncel tartışmalar, bir yandan insan onurunun korunması ve kamu barışının sağlanması adına nefret söylemiyle mücadele ihtiyacını kabul ederken, diğer yandan ifade özgürlüğünün aşırı daraltılmaması gereğine odaklanmaktadır.

Zitieren

APA

Ölçek, F. (2026). Nefret Söyleminin Genişleyen Anlamı: Cinsel Yönelime İlişkin Nefret Söylemi. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 572-613. https://doi.org/10.59399/cuhad.1885481

Vancouver

Ölçek F. Nefret Söyleminin Genişleyen Anlamı: Cinsel Yönelime İlişkin Nefret Söylemi. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2026:572-613. doi:10.59399/cuhad.1885481

BibTeX
@article{lek2026,
  author = {Ölçek, Feyza},
  title = {Nefret Söyleminin Genişleyen Anlamı: Cinsel Yönelime İlişkin Nefret Söylemi},
  journal = {Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {9},
  pages = {572--613},
  doi = {10.59399/cuhad.1885481}
}
Kostenlos starten →