KANI DEDİĞÜM ERENLER: “ATALAR SÖZİ”NİN DEDE KORKUT’U ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Turkology · 16.06.2026 · (126) · 153-192
DOI: 10.59358/ayt.1917105 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Turkology, online erschienen am 16.06.2026. Verfasst von Aslıhan Haznedaroğlu. Die Arbeit nennt 77 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Orta Asya’dan Anadolu ve Rumeli’ndeki yazılı geleneğe uzanan süreçte Dede Korkut’un efsanevi kimliği bir dönüşüm geçirmiş, farklı sosyal zeminlerde farklı ihtiyaçlara göre yeniden yorumlanmıştır. Dede Korkut adı, “Oğuzname” adıyla anılan tevarih, destan ve özlü sözler ihtiva eden eserlerin ortak bir referansıdır. Türkçenin en eski atasözü derlemelerinde Dede Korkut’a atfedilen sözler bulunur. Bu çalışmada Berlin Devlet Kütüphanesinde kayıtlı Atalar Sözi metni, Dede Korkut imajının değişimi açısından değerlendirilecektir. İlk defa Heinrich F. von Diez tarafından tanıtılan Hâzihi’r-Risâletü min Kelimâti Oğuznâme el-Meşhûr bi-Atalar Sözi adlı yazma, Dede Korkut adının modern literatüre girmesini sağlayan özel bir metindir. Bu çalışmada elimizdeki bu Atalar Sözi yazmasının 1v-4r aralığında yer alan metinden yola çıkılarak Dede Korkut imajının aldığı biçimler tartışmaya açılmaktadır. Gündelik hayatla irtibatlı bir metin olan Atalar Sözi’nde Dede Korkut, yer yer destanlar çağına ait bir sözcü olmaktan ziyade görgü ve zevk eleştirisi getiren bir nüktedan olmaya yaklaşır. Osmanlı toplumunun çok katmanlı ve renkli bir manzarasını sunan Atalar Sözi’nde Dede Korkut’un değişen çehresini gözlemleyebileceğimiz birkaç husus; “ahir zaman yorumu”, “görgü ve beğenilere yönelik eleştiriler”, “Türk ve Türkmen kavramlarının kullanımı” ve “galiz sözler” alt başlıklarında ele alınacaktır.
Zitieren
APA
Haznedaroğlu, A. (2026). KANI DEDİĞÜM ERENLER: “ATALAR SÖZİ”NİN DEDE KORKUT’U ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Turkology, 153-192. https://doi.org/10.59358/ayt.1917105
Vancouver
Haznedaroğlu A. KANI DEDİĞÜM ERENLER: “ATALAR SÖZİ”NİN DEDE KORKUT’U ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME. Turkology. 2026:153-192. doi:10.59358/ayt.1917105
BibTeX
@article{Haznedarolu2026,
author = {Haznedaroğlu, Aslıhan},
title = {KANI DEDİĞÜM ERENLER: “ATALAR SÖZİ”NİN DEDE KORKUT’U ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME},
journal = {Turkology},
year = {2026},
number = {126},
pages = {153--192},
doi = {10.59358/ayt.1917105}
}
EUVIMED