Türkçe Yeterlik Testinin Psikometrik Özelliklerinin Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramına Göre İncelenmesi: Maarif Türkçe Sınavı (MTS) Okuma Alt Testi Örneği
Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi · 31.10.2026 · 12 (2) · 230-261
DOI: 10.59304/ijhe.1989790 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, online erschienen am 31.10.2026. Verfasst von Furkan Şahin und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 76 Literaturangaben. Gefördert von: Bu çalışma, Türkiye Maarif Vakfı tarafından desteklenmiş ve vakfın sağladığı imkânlar doğrultusunda gerçekleştirilmiştir..
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, yabancı dil olarak Türkçe öğrenenlerin Türkçe yeterlik düzeylerini belirlemede kullanılan MTS’nin okuma alt testinin psikometrik özelliklerini KTK ve MTK çerçevesinde incelemektir. Temel araştırma modeliyle desenlenen çalışmada, veri toplama aracı olarak MTS okuma alt testi kullanılmış ve çalışma 2025 yılında bu sınava katılan 1452 yabancı dil olarak Türkçe öğrencisinin verileri üzerinden yürütülmüştür. Veri analizi sürecinde R Studio, SPSS ve Jamovi programları kullanılmıştır. Araştırmada MTK varsayımları paralel analiz, DETECT ve Q3 istatistiği ile test edilmiştir. Verilerin orta düzeyde çok boyutlu bir yapı göstermesi sebebiyle MTK analizleri M2PL modeli kullanılarak yürütülmüştür. Araştırmada KTK’ya göre hesaplanan madde güçlük indeksi ile MTK’ya göre kestirilen b parametresi arasında orta düzeyde ilişki, KTK’ya göre hesaplanan madde ayırt edicilik indeksi ile MTK’ya göre kestirilen a parametresi arasında ise yüksek düzeyde ilişki bulunmuştur. Ayrıca KTK’ya dayalı ham puanlar ile MTK’ya göre kestirilen yetenek parametreleri arasında da yüksek düzeyde ilişki saptanmıştır. Buna karşın ilişkili örneklemler için t-testi ve Bland–Altman analizi sonuçları, iki kuramdan elde edilen puanların alt boyutlar düzeyinde anlamlı farklılıklar gösterdiğini ve birbirlerinin yerine kullanılabilir olmadığını ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda, geniş ölçekli dil yeterlik sınavlarında ölçme kuramı seçiminin ölçme kararları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.
Förderung
- Bu çalışma, Türkiye Maarif Vakfı tarafından desteklenmiş ve vakfın sağladığı imkânlar doğrultusunda gerçekleştirilmiştir.
Zitieren
APA
Şahin, F., & Gültekin, İ. (2026). Türkçe Yeterlik Testinin Psikometrik Özelliklerinin Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramına Göre İncelenmesi: Maarif Türkçe Sınavı (MTS) Okuma Alt Testi Örneği. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 12(2), 230-261. https://doi.org/10.59304/ijhe.1989790
Vancouver
Şahin F, Gültekin İ. Türkçe Yeterlik Testinin Psikometrik Özelliklerinin Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramına Göre İncelenmesi: Maarif Türkçe Sınavı (MTS) Okuma Alt Testi Örneği. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi. 2026;12(2):230-261. doi:10.59304/ijhe.1989790
BibTeX
@article{ahin2026,
author = {Şahin, Furkan and Gültekin, İbrahim},
title = {Türkçe Yeterlik Testinin Psikometrik Özelliklerinin Klasik Test Kuramı ve Madde Tepki Kuramına Göre İncelenmesi: Maarif Türkçe Sınavı (MTS) Okuma Alt Testi Örneği},
journal = {Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {2},
pages = {230--261},
doi = {10.59304/ijhe.1989790}
}
EUVIMED