Kazaklara Ait Bir Köken Miti ve Cengiznâme: Kazaktıñ Tübü
Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi · 2023
DOI: 10.59304/ijhe.1268264 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi, 2023. Verfasst von Raşit ÇÖLOĞLU. Die Arbeit nennt 8 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Cengiz Han’ın ve neslinin hayatlarını konu edinen eserlere Cengiznâme denir. Doğu Türkleri arasında XIII. yüzyılda ortaya çıkan Cengiznâmeler Moğol hükümdarı Cengiz Han’ın hayatı, kişiliği ve fetihleri ile ilgili olarak Cengiz Han’ın oğulları tarafından yönetilen Türkler tarafından anlatıla gelir. Kazaklar arasında derlenen Cengiznâmelerden biri olan Kazaktıñ Tübü Cengiz Han’ı “Şıñgıs” karakteriyle sembolize ederek onun atalarını, annesini, annesinin ona olağan dışı bir şekilde hamile kalışını, doğumunu, hükümdarlık becerilerini, Tanrı tarafından seçilmiş bir kişi oluşunu ve kendinden sonra gelen nesilleri anlatır. Efsanenin sonunda Kazakların büyük hanı Abılay Han ile Şıñgıs arasındaki akrabalık ilişkisine yer verilir. Makalede Kazaktıñ Tübü’nün Türkiye Türkçesi’ne yapılan çevirisinin ardından Moğolların Gizli Tarihi, Defter-i Cengiznâme ve Hannâme isimli eserlerin ilgili kısımları Kazaktıñ Tübü ile karşılaştırılmıştır. Karşılaştırma sonunda tespit edilen benzerlik ve farklılıklar açıklanmıştır. Kazaktıñ Tübü efsanesinde yer alan motifler değerlendirilmiştir. Bu efsanenin Türk Dünyasındaki Cengiz Han algısı için önemine değinilmiştir. Cengiz Han hakkında benzer bilgiler veren bir anlatının geniş Türk coğrafyasında nasıl bu kadar yaygın olduğu tartışılmıştır. Moğolların Gizli Tarihi’nde yer verilen Cengiz Han’ın köklerine dair bilgilerin kaynağının Türk boyları olabileceği tezi üzerinde durulmuştur.
Zitieren
APA
ÇÖLOĞLU, R. (2023). Kazaklara Ait Bir Köken Miti ve Cengiznâme: Kazaktıñ Tübü. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi. https://doi.org/10.59304/ijhe.1268264
Vancouver
ÇÖLOĞLU R. Kazaklara Ait Bir Köken Miti ve Cengiznâme: Kazaktıñ Tübü. Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi. 2023. doi:10.59304/ijhe.1268264
BibTeX
@article{LOLU2023,
author = {ÇÖLOĞLU, Raşit},
title = {Kazaklara Ait Bir Köken Miti ve Cengiznâme: Kazaktıñ Tübü},
journal = {Uluslararası Beşeri Bilimler ve Eğitim Dergisi},
year = {2023},
doi = {10.59304/ijhe.1268264}
}
EUVIMED