MAX WEBER VE PETER BERGER'İN SEKÜLERLEŞME ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ: KENTSEL ETKİLER VE SOSYOLOJİK ANALİZ
Enderun · 26.03.2026 · 10 (1) · 96-115
DOI: 10.59274/enderun.1878297 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Enderun, online erschienen am 26.03.2026. Verfasst von Aslıhan Çiçek und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, klasik ve çağdaş din sosyolojisinin iki temel figürü olan Weber ve Berger’in sekülerleşme teorilerini, kentsel mekânın dönüştürücü etkileri bağlamında karşılaştırmalı bir analize tabi tutmaktadır. Çalışmanın temel amacı, Weber’in makro-yapısal rasyonalizasyon tezi ile Berger’in mikro-fenomenolojik çoğulculuk analizinin, modern kentsel yaşamdaki dinsel dönüşümü açıklamada sunduğu imkanları ve aralarındaki kuramsal ayrışma noktalarını belirlemektir. Çalışmada yöntem olarak nitel literatür taraması ve kuramsal karşılaştırma tercih edilmiştir. Weberci perspektiften sekülerleşme, rasyonalizasyonun bir sonucu olan “dünyanın büyüsünün bozulması” ve bürokratik bir “demir kafes” inşası olarak ele alınırken, Bergerci perspektifte süreç, dinsel “inandırıcılık yapılarının” sarsılması, “kutsal şemsiye”nin parçalanması ve dinin bir “tercih” nesnesine dönüştüğü çoğulculuk krizi üzerinden analiz edilmektedir. Karşılaştırmalı analiz sonucunda, kentsel mekânın Weber için rasyonel-yasal otoritenin mutlak kalesi, Berger için ise inançların rekabet ettiği çoğulcu bir anlam pazarı olduğu saptanmıştır. Çalışmanın ulaştığı temel sonuç, sekülerleşmenin doğrusal bir gerileme süreci değil, kentsel rasyonalite ile dinsel anlam inşası arasında sürekli yeniden üretilen diyalektik bir dönüşüm olduğudur. Makale, elde edilen teorik bulgular ışığında, modern kent planlamasında teknik rasyonalite ile bireyin ontolojik anlam ihtiyacı arasındaki dengenin kurulmasına yönelik politika önerileriyle son bulmaktadır.
Zitieren
APA
Çiçek, A., & Acungil, Y. (2026). MAX WEBER VE PETER BERGER'İN SEKÜLERLEŞME ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ: KENTSEL ETKİLER VE SOSYOLOJİK ANALİZ. Enderun, 10(1), 96-115. https://doi.org/10.59274/enderun.1878297
Vancouver
Çiçek A, Acungil Y. MAX WEBER VE PETER BERGER'İN SEKÜLERLEŞME ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ: KENTSEL ETKİLER VE SOSYOLOJİK ANALİZ. Enderun. 2026;10(1):96-115. doi:10.59274/enderun.1878297
BibTeX
@article{iek2026,
author = {Çiçek, Aslıhan and Acungil, Yavuz},
title = {MAX WEBER VE PETER BERGER'İN SEKÜLERLEŞME ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ: KENTSEL ETKİLER VE SOSYOLOJİK ANALİZ},
journal = {Enderun},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {96--115},
doi = {10.59274/enderun.1878297}
}
EUVIMED