Dijital Taylorizm: Kapitalizmin Sessiz Sabiti Olarak Kontrolün Sürekliliği
Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi · 05.05.2026 · 7 (1)
DOI: 10.59113/niibfd.1884344 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, online erschienen am 05.05.2026. Verfasst von Sercan Dereli. Die Arbeit nennt 84 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Üretim yönetiminde dijitalleşmenin emek süreci üzerindeki etkilerini, emek süreci teorisi çerçevesinde Taylorizm’in kapitalist üretimde kontrolün “sessiz sabiti” olarak sürekliliği üzerinden tartışan bu derleme, dijital teknolojilerin yarattığı dönüşümü verimlilik ve otonomi söylemlerinin ötesinde ele almaktadır. Dijitalleşme çoğu zaman esneklik ve katılımcılığı artıran bir kopuş olarak sunulsa da bu çalışmada dijital teknolojilerin emek sürecinde kontrolü çözmekten ziyade ölçüm, standartlaştırma ve denetim mantığını daha yoğun, daha sürekli ve daha az görünür biçimlerde yeniden örgütlediği ileri sürülmektedir. Dijital Taylorizm kavramı, klasik Taylorizm’in emek üzerindeki denetim ilkelerinin algoritmik yönetim, gerçek zamanlı izleme ve veri temelli karar alma pratikleri aracılığıyla güncellenmiş ve derinleştirilmiş biçimlerini tanımlamak üzere kullanılmaktadır. Bu doğrultuda dijitalleşmenin ölçüm ve izleme kapasitesini nasıl genişlettiği; algoritmik karar alma mekanizmalarının işin örgütlenmesi, performans değerlendirmesi ve davranış yönlendirme üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Ayrıca işin yeniden tasarımı, tasarım-uygulama ayrımı ve kontrol-otonomi gerilimi, dijital üretim rejimleri bağlamında ele alınmakta; platform emeği, lojistik ve eğitim gibi alanlarda görülen standartlaştırma ve sayısallaştırma pratikleri üzerinden süreklilik hattı somutlaştırılmaktadır. Sonuç olarak dijitalleşmenin kontrol-otonomi gerilimini çözmekten ziyade bu gerilimi daha karmaşık, dolaylı ve içselleştirilmiş biçimler altında yeniden ürettiği; esneklik ve teknik yeterlilik söylemlerinin artan ölçüm ve denetim pratiklerini görünmez kılabildiği ortaya konulmaktadır.
Zitieren
APA
Dereli, S. (2026). Dijital Taylorizm: Kapitalizmin Sessiz Sabiti Olarak Kontrolün Sürekliliği. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(1). https://doi.org/10.59113/niibfd.1884344
Vancouver
Dereli S. Dijital Taylorizm: Kapitalizmin Sessiz Sabiti Olarak Kontrolün Sürekliliği. Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 2026;7(1). doi:10.59113/niibfd.1884344
BibTeX
@article{Dereli2026,
author = {Dereli, Sercan},
title = {Dijital Taylorizm: Kapitalizmin Sessiz Sabiti Olarak Kontrolün Sürekliliği},
journal = {Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {1},
doi = {10.59113/niibfd.1884344}
}
EUVIMED