EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

BÂKÎ DİVANI’NDA GAMZE

Özlem ŞAHİN

Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches] · 2023

DOI: 10.58659/estad.1257959 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches], 2023. Verfasst von Özlem ŞAHİN. Die Arbeit wurde bisher 2-mal zitiert (Crossref) und nennt 63 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bâkî, 16. yüzyılın en meşhur şairlerinden olup Sultânü’ş-şuarâ İstanbul Türkçesinin dil özelliklerini şiirine yansıtmış, aruzu şiirlerinde başarılı bir şekilde tatbik etmiştir. Şiirlerinde yer alan çeşitli mahallî unsurlardan anlaşılacağı üzere bulunduğu toplumun katmanlarına inebilmeyi başaran şair, Osmanlı’nın güçlü ve gösterişli dönemini yansıtmada da önemli bir rol oynamıştır. Dönemin şuara tezkirelerinde kendisinden övgüyle bahsedilen şaire, divan şairleri her dönem ilgi göstermişler, şiirlerine yazılan nazirelerle Bâkî her dönem güncel ve bilinir olmuştur. Şiirdeki ustalığıyla Anadolu sahası dışında da şöhret kazanan şair zarif hayallerle işlediği nükteli şiir anlayışıyla bilinir. Nüktedanlığı, tatlı dili ve zekâsıyla meclislerin aranan yüzü olan Bâkî; şiirlerinde işreti, aşkı ve sevgiliyi tüm güzelliği ve çekiciliğiyle anlatmıştır. Özellikle şiirlerindeki sevgili tipi, şairin ince hayal dünyasını yansıtması bakımından önemlidir. Sevgilinin kaş, göz, kirpik, saç gibi çeşitli güzellik unsurları Bâkî’nin elinde gergef gibi işlenmiştir. Bu işlenen güzelliklerden bir diğeri de sevgilinin “gamzesi”dir. Yan bakış, süzgün bakış, göz kenarıyla bakma manalarına gelen “gamze”, kuvvet ve tesir bakımından en etkili güzellik unsurlarının başında gelmektedir. Kaş, göz ve kirpiğin ortak hücumu olan “gamze”, sevgilinin en güçlü silahıdır. Bâkî, Divan’ında “gamze”yi çok çeşitli şekillerde konu edinmiş, ona çok farklı anlam ve işlevler yüklemiştir. Şiirlerde bazen komutan, bazen ayyaş, bazen de büyücü bir cadı olmasıyla bizi şaşırtan “gamze”, Divan’ın 70 yerinde geçmektedir. Bu çalışmada “gamze”nin geçtiği tüm beyitler üzerinden bir tasnif yapılarak şairin “gamze”yi nasıl ele aldığı incelenmiştir

Zitieren

APA

ŞAHİN, Ö. (2023). BÂKÎ DİVANI’NDA GAMZE. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]. https://doi.org/10.58659/estad.1257959

Vancouver

ŞAHİN Ö. BÂKÎ DİVANI’NDA GAMZE. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]. 2023. doi:10.58659/estad.1257959

BibTeX
@article{AHN2023,
  author = {ŞAHİN, Özlem},
  title = {BÂKÎ DİVANI’NDA GAMZE},
  journal = {Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi [Journal Of Old Turkish Literature Researches]},
  year = {2023},
  doi = {10.58659/estad.1257959}
}
Kostenlos starten →