EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türkiye’de Yükseköğretim Reformuna Karşılaştırmalı Bir Bakış: 2003 ve 2012 Reform Girişimleri Örneği

Betül Duman Bay, Zuhal Güler

The Journal of International Civilization Studies · 17.11.2026 · 11 (Özel Sayı) · 222-246

DOI: 10.58648/inciss.2056353 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift The Journal of International Civilization Studies, online erschienen am 17.11.2026. Verfasst von Betül Duman Bay und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 73 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Türkiye’de üniversite özerkliği yönündeki reformların başarısızlığını reformun ekonomi politiği olarak adlandırdığı bir çerçeveyle açıklamaktadır: Yükseköğretim Kurulu (YÖK) merkezli yükseköğretim sistemi imtiyazlara erişim, bunların dağılımını belirleme ve rakip aktörlerin bunlara erişimini sınırlandırma kapasitesi sunduğu ölçüde siyasal değer kazanmaktadır. Çalışmada Weber’in “sosyal kapanma” kavramından, Parkin’in “el koyma ve dışlama” ayrımından yararlanılmakta, veto oyuncuları ve patika bağımlılığı yaklaşımları ile eleştirel diyaloğa girilmektedir. Katılımcı gözlem, dokümanlar ve medya verilerinin kullanıldığı çalışmada 2003 ve 2012 tarihli reform girişimleri karşılaştırılmaktadır. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) 2003’te yapının dışında iken bir el koyma stratejisi olarak reforma yönelmiş, 2012 yılında ise kontrolünü elde ettiği ve dışlamaya imkan veren merkezi yapıyı korumayı seçmiştir. Türkiye deneyimi, aktörlerin tercihleri ve iktidar konumundaki değişimi dışarıda tutarak, sadece patika bağımlılığı ya da belirli veto oyuncularına dayalı açıklamaların reformun uzun dönemli seyrini açıklamak için yeterli olmadığını göstermektedir. Devlet-üniversite ilişkisinin kurucu paradigması, reformu taşıyan aktörlerin kolektif kapasitesinin kırılganlığı ve üniversiteye yüklenen ideolojik ve siyasi işlevler, reformun ekonomi politiğini biçimlendiren koşullar olarak merkezi yapının kontrolünün siyasal değerini artırmaktadır. Yükseköğretime erişimin genişlemesi sosyal kapanmanın bazı biçimlerini gevşetirken, bu genişleme yeni pozisyonlar, kaynaklar ve statüler ürettiği ölçüde merkezi sistemin siyasal iktidar açısından değerini yükseltmektedir. Çalışmanın temel katkısı devlet-üniversite ilişkisinin farklı siyasal dönemlerde nasıl yeniden üretilebildiğini, aktörlerin merkezi yapının kontrolü karşısındaki konumları ve izledikleri kapanma stratejileri üzerinden ortaya koymasıdır.

Zitieren

APA

Bay, B. D., & Güler, Z. (2026). Türkiye’de Yükseköğretim Reformuna Karşılaştırmalı Bir Bakış: 2003 ve 2012 Reform Girişimleri Örneği. The Journal of International Civilization Studies, 11(Özel Sayı), 222-246. https://doi.org/10.58648/inciss.2056353

Vancouver

Bay BD, Güler Z. Türkiye’de Yükseköğretim Reformuna Karşılaştırmalı Bir Bakış: 2003 ve 2012 Reform Girişimleri Örneği. The Journal of International Civilization Studies. 2026;11(Özel Sayı):222-246. doi:10.58648/inciss.2056353

BibTeX
@article{Bay2026,
  author = {Bay, Betül Duman and Güler, Zuhal},
  title = {Türkiye’de Yükseköğretim Reformuna Karşılaştırmalı Bir Bakış: 2003 ve 2012 Reform Girişimleri Örneği},
  journal = {The Journal of International Civilization Studies},
  year = {2026},
  volume = {11},
  number = {Özel Sayı},
  pages = {222--246},
  doi = {10.58648/inciss.2056353}
}
Kostenlos starten →