Kahve Çekirdeği Üretimi ve İşlenmesinde Ortaya Çıkan Atıklarının Sürdürülebilirlik Kapsamında Değerlendirilmesi Önerisi
Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy · 03.07.2026 · 5 (1)
DOI: 10.58625/jfng-3299 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, online erschienen am 03.07.2026. Verfasst von Şehriban Gül BAĞIRSAKCI. Der Volltext ist frei zugänglich (Open Access, CC BY 4.0).
Abstract (Originalsprache)
Kahve, kökeni bin yılı aşan ve günümüzde hem yüksek ticari değeri olan hem de yaygın tüketimiyle öne çıkan önemli bir tarımsal üründür. Rubiaceae familyasının Coffea cinsine ait olan kahvenin yaklaşık 80 türü bulunmakta, üretim büyük ölçüde Coffea arabica (Arabika) ve Coffea canephora (Robusta) türlerine yoğunlaşmaktadır. Kahve meyvesinin kavrulmuş çekirdeğe işlenmesi sürecinde kabuk, pulp, kahve zarı gibi önemli miktarda yan ürünler açığa çıkmaktadır. Bu yan ürünlerin kahve meyvesinin yarısından fazlasını oluşturduğu ve her yıl milyonlarca ton atık meydana getirdiği belirtilmektedir. Ayrıca kahve içeceğinin hazırlanmasının ardından geriye kalan katı kalıntılar da yine önemli miktarda atık oluşturmaktadır. Ortaya çıkan bu atıklar, çevresel açıdan ciddi sorunlara neden olmakta; sera gazı emisyonlarını artırmakta ve doğal kaynak israfına yol açmaktadır. Bu nedenle kahve yan ürünlerinin geri kazanımı ve yeniden değerlendirilmesi, çevresel sürdürülebilirlik açısından önemli bir strateji olarak öne çıkmaktadır. Araştırmalar, kahve yan ürünlerinin fonksiyonel gıda üretiminde diyet lifi ve antioksidan kaynağı olarak, enerji sektöründe biyoyakıt üretiminde, tarımda organik gübre olarak, inşaat sektöründe alternatif hammadde olarak ve kozmetikte nemlendirici katkı maddesi şeklinde birçok farklı şekilde değerlendirilebileceğini göstermektedir. Ayrıca kahve yan ürünlerinin döngüsel ekonomi ve biyorafineri yaklaşımları doğrultusunda ele alınmasının, atık miktarının azaltılması, kaynak verimliliğinin artırılması ve katma değeri yüksek ürünlerin geliştirilmesi açısından önemli fırsatlar yaratmaktadır.
Zitieren
APA
BAĞIRSAKCI, Ş. G. (2026). Kahve Çekirdeği Üretimi ve İşlenmesinde Ortaya Çıkan Atıklarının Sürdürülebilirlik Kapsamında Değerlendirilmesi Önerisi. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 5(1). https://doi.org/10.58625/jfng-3299
Vancouver
BAĞIRSAKCI ŞG. Kahve Çekirdeği Üretimi ve İşlenmesinde Ortaya Çıkan Atıklarının Sürdürülebilirlik Kapsamında Değerlendirilmesi Önerisi. Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy. 2026;5(1). doi:10.58625/jfng-3299
BibTeX
@article{BAIRSAKCI2026,
author = {BAĞIRSAKCI, Şehriban Gül},
title = {Kahve Çekirdeği Üretimi ve İşlenmesinde Ortaya Çıkan Atıklarının Sürdürülebilirlik Kapsamında Değerlendirilmesi Önerisi},
journal = {Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy},
year = {2026},
volume = {5},
number = {1},
doi = {10.58625/jfng-3299}
}
EUVIMED