Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme
Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi · 12.05.2026
DOI: 10.58563/dkyad-2026.98 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 12.05.2026. Verfasst von Merve Aydoğuş und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 42 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Amaç: Otizm spektrum bozukluğu, sosyal iletişim ve etkileşim alanında kısıtlılık ile sınırlı, tekrarlayıcı davranışlar, ilgi alanları veya etkinlikler ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Dil ve konuşma terapistleri, otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin yönetiminde görev alan multidisipliner ekibin önemli üyelerindendir. Bu çalışmada, Türkiye’de otizm spektrum bozukluğu alanında dil ve konuşma terapistleri tarafından yürütülen araştırmaların sistematik olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Sistematik derlemede, PRISMA (Preferred Reporting Items for Systematic Review and Meta-Analysis) bildirgesi rehber alınmıştır. Tarama sürecinde PubMed, Sciencedirect, Google Scholar, Taylor and Francis, Dergipark elektronik veri tabanlarında “otizm”, “iletişim”, “dil”, “dil ve konuşma terapisi”, “Türkiye” anahtar kelimeleri ve bu kelimelerin İngilizce karşılıkları kullanılmıştır. Türkçe veya İngilizce hakemli dergilerde 2000 ve 2024 tarihleri arasında yayımlanan, otizm spektrum bozukluğu alanında yürütülen ve yazarları arasında en az bir dil ve konuşma terapistinin yer aldığı çalışmalar derlemeye dahil edilmiştir. Tarama sonucunda, 5061 çalışmaya ulaşılmıştır ve bu çalışmalardan 7 tanesi kriterleri karşılamıştır. Bulgular: Derlemede yer alan çalışmalarda, toplamda 88 OSB tanılı birey ve 118 OSB tanılı çocuğun ebeveyni yer almaktadır. Katılımcıların yaş aralıkları farklılık göstermekle birlikte, ağırlıklı olarak 2-3 yaş grubunu kapsamaktadır. Araştırmaların, ağırlıklı olarak eğitim, değerlendirme ve müdahale alanlarına yönelik olarak yürütüldüğü saptanmıştır. Bulgular, DKT’lerin yürüttüğü çalışmaların otizm spektrum bozukluğu alanına katkılarını desteklemekle birlikte; bu çalışmaların genellikle sınırlı katılımcı grupları ve belirli konular üzerine yoğunlaştığı tespit edilmiştir. Sonuç: Bu derleme çalışması, Türkiye’de otizm spektrum bozukluğu alanında dil ve konuşma terapistlerinin alana katkılarına dair bilgi sağlamakta ve gelecekteki araştırmalar için mevcut boşlukları belirlemektedir.
Zitieren
APA
Aydoğuş, M., & Koçak, F. (2026). Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. https://doi.org/10.58563/dkyad-2026.98
Vancouver
Aydoğuş M, Koçak F. Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme. Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi. 2026. doi:10.58563/dkyad-2026.98
BibTeX
@article{Aydou2026,
author = {Aydoğuş, Merve and Koçak, Fatih},
title = {Türkiye’de Otizm Spektrum Bozukluğu Alanında Dil ve Konuşma Terapistleri Tarafından Yürütülen Çalışmalar: Sistematik Derleme},
journal = {Dil, Konuşma ve Yutma Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
doi = {10.58563/dkyad-2026.98}
}
EUVIMED