İletişim Alaninda Yapay Zekâ Araştirmalari: Bibliyometrik Analiz ve Tematik Haritalama
AJIT-e: Academic Journal of Information Technology · 31.05.2026 · 17 (2) · 202-226
DOI: 10.5824/ajite.2026.02.005.x ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Berrin Aslan Öztezcan und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Son yıllarda yapay zekâ teknolojilerinin medya ve iletişim süreçlerinde giderek daha fazla kullanılması, bu alandaki akademik çalışmaların da hızla artmasına yol açmıştır. Bu nedenle oluşan literatürün sistematik biçimde incelenmesi önem taşımaktadır. Bu çalışma, iletişim alanında yapay zekâ temelli araştırmaların gelişimini, yayın ve atıf performansını, yazar ve ülke düzeyindeki iş birliği örüntülerini, anahtar kelime sıklığını, eş-oluşum ağını ve tematik görünümünü bibliyometrik analiz yoluyla incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma veri seti, 14 Mart 2026 tarihinde Scopus veri tabanında başlık, özet ve anahtar kelime alanlarında gerçekleştirilen tarama ile oluşturulmuştur. Tarama sürecinde yapay zekânın gazetecilik, reklamcılık, halkla ilişkiler ve medya bağlamındaki kullanımlarını temsil eden anahtar terimler birlikte kullanılmış, yalnızca sosyal bilimler alanındaki, hakemli dergilerde yayımlanan makaleler seçilmiştir. İlk taramada ulaşılan 802 kaydın başlık ve özetleri konu uygunluğu açısından incelenmiş, konu dışı kayıtların elenmesiyle 731 makalelik nihai örneklem oluşturulmuştur. Veriler, Bibliometrix (R) yazılımı kullanılarak performans analizi ve anahtar kelime temelli bilim haritalama teknikleriyle değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, iletişim alanında yapay zekâ araştırmalarının özellikle 2015 sonrası dönemde hızla arttığını ve 2023 sonrasında belirgin bir ivme kazandığını göstermektedir. Yayınlar büyük ölçüde gazetecilik ekseninde yoğunlaşmakta; yapay zekâ, gazetecilik ve otomatik gazetecilik en sık kullanılan anahtar kelimeler olarak öne çıkmaktadır. Ülke bazlı analizler, ABD’nin hem yayın sayısı hem de toplam atıf bakımından önde olduğunu, Hollanda, İsviçre ve Kanada gibi ülkelerin ise daha sınırlı yayın sayısına rağmen yüksek atıf ortalamalarına ulaştığını göstermektedir. İş birliği ağları, alanın henüz tam anlamıyla bütünleşmiş bir yapıya ulaşmadığına işaret etmektedir. Sonuç olarak, iletişim alanında yapay zekâ araştırmaları hızla büyüyen bir çalışma alanı görünümü sunmaktadır. Ancak bu büyüme daha çok gazetecilik merkezli bir kümelenme sergilemektedir. Çalışma, alanın bibliyometrik performansını ve anahtar kelime temelli tematik yönelimlerini görünür kılarak gelecekteki araştırmalar için veri temelli bir çerçeve sunmaktadır.
Zitieren
APA
Öztezcan, B. A., & Çetinkaya, A. (2026). İletişim Alaninda Yapay Zekâ Araştirmalari: Bibliyometrik Analiz ve Tematik Haritalama. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology, 17(2), 202-226. https://doi.org/10.5824/ajite.2026.02.005.x
Vancouver
Öztezcan BA, Çetinkaya A. İletişim Alaninda Yapay Zekâ Araştirmalari: Bibliyometrik Analiz ve Tematik Haritalama. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology. 2026;17(2):202-226. doi:10.5824/ajite.2026.02.005.x
BibTeX
@article{ztezcan2026,
author = {Öztezcan, Berrin Aslan and Çetinkaya, Ahmet},
title = {İletişim Alaninda Yapay Zekâ Araştirmalari: Bibliyometrik Analiz ve Tematik Haritalama},
journal = {AJIT-e: Academic Journal of Information Technology},
year = {2026},
volume = {17},
number = {2},
pages = {202--226},
doi = {10.5824/ajite.2026.02.005.x}
}
EUVIMED