EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Yapay Zekâ Destekli İşçi Buluşlarında Buluş ve Hak Sahipliği

Olcay Işık

Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 30.07.2026 · 14 (1) · 183-214

DOI: 10.56701/shd.1844069 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 30.07.2026. Verfasst von Olcay Işık. Die Arbeit nennt 78 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Çalışma hayatında kullanımı giderek yaygınlaşan yapay zekâ sistemlerinden, bir süredir buluş sürecinde de gelişmiş bir araç olarak istifade edilmektedir. İşçinin buluş sürecinde yapay zekâ desteğinden yararlanması, fikri mülkiyet hukukunun yerleşik anlayışında yeni hukuki soruları gündeme getirmiş, işçi buluşlarında işçi ve işveren arasındaki denkleme bir üçüncü unsur olarak yapay zekâ da katılmıştır. Patent hukukunda buluş kavramı ve ilişkili konular, insan merkezli bir anlayış üzerine kurulmuştur. Ancak yapay zekânın buluş sürecindeki katkısı, bir süredir bu sistemlerin bağımsız bir buluşçu ya da müşterek buluş sahibi olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği yönünde tartışmalara neden olmuştur. Bu çalışmada güncel tespitlerden hareketle türleri, genel özellikleri ve sağlayabilecekleri katkı düzeyi göz önünde bulundurularak yapay zekâ sistemlerinin buluş sürecindeki konumu açıklanmaya çalışılmıştır. Yapay zekâ sistemleri işçi buluşlarında büyük ölçüde gelişmiş teknik bir araç, bir diğer deyişle akıllı bir ifa aracı olarak kullanılmaktadır. Bu durum ise işçinin buluşçu sıfatı ve işverenin buluş üzerindeki hak sahipliğine etki etmemektedir. Buluş sürecine teknik ve fiili olarak insan düzeyinde katkı sağlayan; öğrenme kapasitesi, veri işleme özelliği, sınırlı da olsa karar alma yeteneği, yaratıcılık ve öngörülemezlik özellikleri bulunan bir yapay zekâ sistemi ise henüz hukuki düzenlemeler uyarınca kişilikten yoksun olduğu için buluşçu ya da müşterek buluşçu sıfatıyla denkleme dâhil edilemeyecek, bu durum işverenin söz konusu buluşlar üzerindeki hak sahipliğine de etki etmeyecektir. Netice itibarıyla yapay zekâ destekli işçi buluşlarında buluşçu sıfatı ve buluş üzerindeki hak sahipliği, şimdilik fikri mülkiyet hukukunun yerleşik anlayışı ve mevcut hukuki düzenlemeler uyarınca belirlenmeye devam edilecektir.

Zitieren

APA

Işık, O. (2026). Yapay Zekâ Destekli İşçi Buluşlarında Buluş ve Hak Sahipliği. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 14(1), 183-214. https://doi.org/10.56701/shd.1844069

Vancouver

Işık O. Yapay Zekâ Destekli İşçi Buluşlarında Buluş ve Hak Sahipliği. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;14(1):183-214. doi:10.56701/shd.1844069

BibTeX
@article{Ik2026,
  author = {Işık, Olcay},
  title = {Yapay Zekâ Destekli İşçi Buluşlarında Buluş ve Hak Sahipliği},
  journal = {Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {14},
  number = {1},
  pages = {183--214},
  doi = {10.56701/shd.1844069}
}
Kostenlos starten →