EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

TÜRKİYE’DE İSTİHBARAT KURUMLARININ GELİŞİMİNDEKİ TARİHSEL SÜREÇ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Gürkan Gündüz

Karadeniz Araştırmaları · 24.03.2026 · 23 (89) · 266-282

DOI: 10.56694/karadearas.1865443 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz Araştırmaları, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Gürkan Gündüz. Die Arbeit nennt 40 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Türkiye’de istihbarat faaliyetlerinin tarihsel gelişimini, kavramsal temellerinden başlayarak kurumsal yapılanmalar çerçevesinde ele almaktadır. İstihbarat kavramının etimolojik ve işlevsel boyutları açıklanmış; insanlık tarihinin erken dönemlerinden itibaren devletlerin güvenlik ihtiyaçları doğrultusunda istihbarat faaliyetlerine başvurduğu ortaya konulmuştur. Türk devlet geleneğinde istihbaratın, göç, savaş, devlet yönetimi ve dış ilişkiler bağlamında vazgeçilmez bir unsur olduğu; Selçuklu, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde farklı kurumsal biçimler altında sürdürüldüğü görülmektedir. Osmanlı döneminde casusluk, dil, tüccar, elçi ve çeşitli paramiliter unsurlar aracılığıyla yürütülen istihbarat faaliyetleri, II. Abdülhamid döneminde hafiye teşkilatıyla kurumsal bir nitelik kazanmıştır. Millî Mücadele yıllarında ise Karakol, Zabitan ve Hamza grupları gibi yapılar aracılığıyla istihbarat faaliyetleri örgütlü bir biçimde sürdürülmüştür. Cumhuriyet döneminde Millî Emniyet Hizmetleri’nin kurulmasıyla modern Türk istihbaratının temelleri atılmış, 1965 yılında MİT’in teşekkülüyle merkezî ve yasal bir yapı oluşturulmuştur. Emniyet ve jandarma istihbarat birimlerinin gelişimi de benzer şekilde kurumsallaşma, merkezîleşme ve hukuki çerçeve içinde şekillenmiştir. Bu bütüncül süreç, Türkiye’de istihbaratın tarihsel süreklilik ve dönüşüm ekseninde geliştiğini açık biçimde ortaya koymaktadır.

Zitieren

APA

Gündüz, G. (2026). TÜRKİYE’DE İSTİHBARAT KURUMLARININ GELİŞİMİNDEKİ TARİHSEL SÜREÇ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Karadeniz Araştırmaları, 23(89), 266-282. https://doi.org/10.56694/karadearas.1865443

Vancouver

Gündüz G. TÜRKİYE’DE İSTİHBARAT KURUMLARININ GELİŞİMİNDEKİ TARİHSEL SÜREÇ ÜZERİNE BİR İNCELEME. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(89):266-282. doi:10.56694/karadearas.1865443

BibTeX
@article{Gndz2026,
  author = {Gündüz, Gürkan},
  title = {TÜRKİYE’DE İSTİHBARAT KURUMLARININ GELİŞİMİNDEKİ TARİHSEL SÜREÇ ÜZERİNE BİR İNCELEME},
  journal = {Karadeniz Araştırmaları},
  year = {2026},
  volume = {23},
  number = {89},
  pages = {266--282},
  doi = {10.56694/karadearas.1865443}
}
Kostenlos starten →