KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ
Karadeniz Araştırmaları · 24.03.2026 · 23 (89) · 181-205
DOI: 10.56694/karadearas.1844244 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Karadeniz Araştırmaları, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Uğur Tarçın und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 89 Literaturangaben. Gefördert von: YOK.
Abstract (Originalsprache)
Tarih boyunca stratejik konumu ve jeoekonomik potansiyeli nedeniyle bir rekabet alanı olan Karadeniz, 1922’de Sovyetler Birliği’nin, 1923’te ise Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulmasıyla iki bölgesel aktörün etkisi altına gir-miştir. Bu çalışmanın amacı, Karadeniz’in Soğuk Savaş sonrası dönemde değişen güvenlik mimarisini güç rekabeti, bölgesel güvenlik dinamikleri ve Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin askerî güç projeksiyonu bağlamında analiz etmektir. Araştırmanın temel sorusu, Karadeniz güvenliğinin hangi aktörler tarafından ve hangi kapasite düzeyinde sürdürülebi-leceğidir. Montrö Boğazlar Sözleşmesi, barış ve savaş dönemlerinde bölgesel dengeyi sağlayan kritik bir mekanizma işlevi görmüştür. Soğuk Savaş sonrasında NATO’nun bölgeye artan ilgisi, 2004 yılında Bulgaristan ve Romanya’nın NATO’ya, 2007 yılında ise Avrupa Birliği’ne üye olmaları ile Ukrayna ve Gürcistan’a yönelik ortaklık politikaları Kara-deniz’deki jeopolitik dengeleri dönüştürmüştür. Bu süreçte Rusya’nın 2008 Gürcistan, 2014 Kırım ve 2022 Ukrayna müdahaleleri, Karadeniz’i büyük güçler arası bir güç mücadelesine taşımıştır. Çalışma, nitel araştırma yöntemiyle NATO ve Avrupa Birliği perspektiflerini, Karadeniz’e kıyıdaş ülkelerin askerî ve ekonomik güç verilerini karşılaştırma-lı olarak incelemektedir. Bulgular, Karadeniz güvenliğini millî güç unsurlarıyla sürdürülebilir biçimde sağlayabilecek kapasitenin esas itibarıyla Türkiye ve Rusya’da bulunduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, 1991-2025 arası açık kay-naklı askerî veriler, resmî açıklamalar, uzman görüşleri ve istatistiksel verilerle yapılan analizlerle sınırlıdır. Askerî güç karşılaştırmalarının literatürde ilk kez istatistiksel tablolar hâlinde sunulması, çalışmanın özgün katkısını oluşturmak-tadır.
Förderung
- YOK
Zitieren
APA
Tarçın, U., & Canpolat, M. (2026). KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları, 23(89), 181-205. https://doi.org/10.56694/karadearas.1844244
Vancouver
Tarçın U, Canpolat M. KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ. Karadeniz Araştırmaları. 2026;23(89):181-205. doi:10.56694/karadearas.1844244
BibTeX
@article{Tarn2026,
author = {Tarçın, Uğur and Canpolat, Mukaddes},
title = {KARADENİZ’DE GÜÇ PROJEKSİYONU VE BÖLGESEL GÜVENLİK DİNAMİKLERİ},
journal = {Karadeniz Araştırmaları},
year = {2026},
volume = {23},
number = {89},
pages = {181--205},
doi = {10.56694/karadearas.1844244}
}
EUVIMED