TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN BİREYSEL BAŞVURUDA MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ YAKLAŞIMI
Anayasa Yargısı · 22.07.2026 · 43 (1) · 211-298
DOI: 10.55792/anayasayargisi.2000994 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anayasa Yargısı, online erschienen am 22.07.2026. Verfasst von Yavuz Selim Değerli. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Anayasa yargısının ilk ve son derece yargı yeri olması nedeniyle Türk Anayasa Mahkemesinin kararları kesin olup bu kararlara karşı herhangi bir başvuru yolu yoktur. Bununla birlikte Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün 82. maddesi, bireysel başvuru kararları hakkında Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili hükümleri çerçevesinde maddi hataların düzeltilmesinin talep edilebileceğini öngörmektedir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun ilgili 304. maddesi, hükümdeki yazım ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hataların düzeltilmesini düzenlemekte olup öngörülen maddi hataların düzeltilmesi yolu hükmün kesinliğinin sorgulanmasına olanak tanımamaktadır. Bu kapsamda maddi hatanın düzeltilmesi gerekçesiyle hükmün değiştirilmesi mümkün değildir. Hüküm, kapsamı ve sonucu itibarıyla maddi hatanın düzeltilmesinden önce de sonra da aynı hükümdür. Türk Anayasa Mahkemesi, Gümüşdere İnşaat Ticaret ve Sanayi A.Ş. başvurularına (B. No: 2013/5016 ve B. No: 2014/5093) yönelik verdiği ihlal kararlarına karşı yapılan tashih başvurusu kapsamında maddi hataların düzeltilmesi yolunu ilk kez kesin hükme müdahale edecek şekilde kullanmıştır. Bu doğrultuda Mahkeme, maddi hatanın düzeltilmesi gerekçesiyle önceki ihlal kararlarını kaldırmış ve nihayet 2013/5016 No.lu başvurunun düşmesine, diğer başvurunun ise kabul edilemezliğine karar vermiştir. Eleştiriye hayli açık bu kararlarında Anayasa Mahkemesi, maddi hatanın kural olarak kararın sonucunu değiştirmeyeceğini teyit etmekle birlikte bazı istisnai hâllerin maddi hata olarak yorumlanıp hüküm sonucunu değiştirebileceğini ifade etmiş ve bu türden maddi hatalara ilişkin genel bir çerçeve oluşturmaya çalışmıştır. Bu çalışmada Anayasa Mahkemesinin söz konusu kararlarıyla oluşturduğu yaklaşım, dayanak gösterdiği Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Yargıtay içtihatlarıyla birlikte değerlendirilecektir.
Zitieren
APA
Değerli, Y. S. (2026). TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN BİREYSEL BAŞVURUDA MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ YAKLAŞIMI. Anayasa Yargısı, 43(1), 211-298. https://doi.org/10.55792/anayasayargisi.2000994
Vancouver
Değerli YS. TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN BİREYSEL BAŞVURUDA MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ YAKLAŞIMI. Anayasa Yargısı. 2026;43(1):211-298. doi:10.55792/anayasayargisi.2000994
BibTeX
@article{Deerli2026,
author = {Değerli, Yavuz Selim},
title = {TÜRK ANAYASA MAHKEMESİNİN BİREYSEL BAŞVURUDA MADDİ HATALARIN DÜZELTİLMESİ YAKLAŞIMI},
journal = {Anayasa Yargısı},
year = {2026},
volume = {43},
number = {1},
pages = {211--298},
doi = {10.55792/anayasayargisi.2000994}
}
EUVIMED