EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

TÜRK VE ROMA KAYNAKLARINDA DİŞİ KURT: EDEBÎ VE SÖZLÜ ÜRÜNLER ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME

Zeynep Türkeri

Folklor Akademi Dergisi · 29.03.2026 · 9 (1) · 143-153

DOI: 10.55666/folklor.1855423 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Folklor Akademi Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Zeynep Türkeri. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Milletlerin tasavvurunda doğada bulunan bazı canlılar hususi bir yere sahip olmuştur. Kurt, doğada diğer canlılardan ayrılan özellikleri ve tabiatı itibarıyla insanlar tarafından hem korkulan hem de kutsal sayılan bir varlıktır. Dişi kurdun, Türk ve Roma efsanevi anlatılarının yanı sıra tarihî vesikalar ve arkeolojik buluntular üzerinde yapılan incelemelerle birlikte zamanla sembolik bir varlık hâline dönüştüğü görülmektedir. Bazı dönemler bu sembolik varlığa, yazar ve şairler edebî eserler aracılığıyla farklı anlamlar yüklemiş ya da bu varlık yazar veya şairin kültürel belleğindeki anlam ve önemini kaybetmeden evrensel bir boyut kazanmıştır. Roma Devleti’nin kuruluşunu anlatan kaynaklar ve sözlü anlatılarda dişi kurt, bir felaket sonrası ortaya çıkarak ikiz kardeşleri emzirmiştir. Göktürklerin Bozkurt Destanı’nda ise bataklığa atılan çocuğu kurtaran dişi kurt, onu beslemiş ve büyütmüştür. Her iki efsanevi anlatıda dişi kurt, ilahî bir misyonla görevlendirilmiş gibi kurtarıcı ve koruyucu rolündedir. İlerleyen dönemlerdeki edebî metinleri incelediğimizde İtalyan şair Dante, bulunduğu çağdaki siyasiler ve dinî otoriteyi temsil edenlere karşı bir eleştiri niteliğindeki eseri İlahi Komedya’nın Cehennem bölümünde ruhun karşısına açgözlülük üzerinden sembolleştirdiği dişi kurt figürünü çıkarmaktadır. Kırgız Türklerinin ve Türk dünyasının önemli yazarlarından biri olan Cengiz Aytmatov, Dişi Kurdun Rüyaları adlı romanında dişi kurt Akbar’ı, fiziksel özellikleri ve karakter yapısı itibarıyla Türklerin kültürel hafızasında her zaman yer edinmiş bir dişi kurt olarak tasvir etmektedir. Türk ve Roma mitolojilerindeki “dişi kurt” motifinin devletleşme süreçlerindeki kurucu rolü ve bu imgenin tarihsel süreçte edebî eserlere yansıması çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Çalışma, Türk ve Roma kültüründe devletin kurucu unsuru olarak görülen dişi kurt sembolünün mitolojik anlatılardaki farklı ve benzer yönlerini tespit etmeyi, ayrıca bu sembolik varlığın Dante, Cengiz Aytmatov gibi şair ve yazarların eserlerinde nasıl bir anlam dönüşümüne uğradığını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmanın kapsamı, sözlü kültür ürünleri olan Göktürk (Bozkurt) ve Roma (Romulus ve Remus) efsanevi anlatıları ile sınırlandırılmıştır. Yazılı edebiyat incelemesi bağlamında ise Cengiz Aytmatov’un Dişi Kurdun Rüyaları adlı romanındaki dişi kurt Akbar karakteri ve Dante’nin İlahi Komedya adlı eserindeki alegorik kurt figürü örneklem olarak seçilmiştir. Bu doğrultuda Türk ve Romalıların sözlü ürünleri ve edebî metinlerinde karşılaşılan dişi kurt motifi, karşılaştırmalı edebiyat ve karşılaştırmalı mitoloji disiplinleri çerçevesinde metin analizi yapılarak değerlendirilmiştir.

Zitieren

APA

Türkeri, Z. (2026). TÜRK VE ROMA KAYNAKLARINDA DİŞİ KURT: EDEBÎ VE SÖZLÜ ÜRÜNLER ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. Folklor Akademi Dergisi, 9(1), 143-153. https://doi.org/10.55666/folklor.1855423

Vancouver

Türkeri Z. TÜRK VE ROMA KAYNAKLARINDA DİŞİ KURT: EDEBÎ VE SÖZLÜ ÜRÜNLER ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME. Folklor Akademi Dergisi. 2026;9(1):143-153. doi:10.55666/folklor.1855423

BibTeX
@article{Trkeri2026,
  author = {Türkeri, Zeynep},
  title = {TÜRK VE ROMA KAYNAKLARINDA DİŞİ KURT: EDEBÎ VE SÖZLÜ ÜRÜNLER ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR İNCELEME},
  journal = {Folklor Akademi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {143--153},
  doi = {10.55666/folklor.1855423}
}
Kostenlos starten →