Doğu Anadolu Mezar Taşı Geleneğinde Bitlis Ve Ahlat’ın Bölgesel Üslup Ve Sanatsal Özellikler Açısından Karşılaştırmalı Analizi
Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi · 30.06.2026 · (28) · 164-195
DOI: 10.55483/cekmece.1942387 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Galip Bingöl. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben. Gefördert von: TÜBİTAK 2219.
Abstract (Originalsprache)
ÖzBitlis ve Ahlat, Doğu Anadolu mezar taşı sanatının önde gelen iki merkezidir. Ancak konuya ilişkin çalışmaların büyük bölümü Ahlat üzerine yoğunlaşmış, Bitlis mezar taşları çoğu zaman sınırlı ölçüde ele alınmıştır. Bu çalışma, Bitlis ve Ahlat mezar taşlarını tipoloji, süsleme, epigrafi, ikonografi ve sanatkâr geleneği bakımından karşılaştırmalı olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada saha verileri, epigrafik bulgular ve mevcut literatür birlikte değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda Ahlat’ta Selçuklu dönemine ait anıtsal nekropol geleneğinin öne çıktığı, Bitlis’te ise hazire merkezli mezarlık düzeninin geliştiği tespit edilmiştir. Her iki merkezde ortak Selçuklu sanat geleneğinin izleri görülmekle birlikte, Bitlis’te bu miras Osmanlı dönemi estetiği ve yerel unsurlarla yeniden şekillenmiştir. Geometrik ve bitkisel süslemeler, figürlü tasvirler, kitabe programları ve sanatkar imzaları iki merkez arasındaki benzerlik ve farklılıkları ortaya koymaktadır. Özellikle Ahmed bin Hüseyin el-Ahlâtî gibi ustalar, Ahlat ile Bitlis arasındaki sanatkâr dolaşımını somut biçimde belgelemektedir. Elde edilen veriler, Bitlis’in Ahlat geleneğinin devamı olmasının yanında, kendine özgü bir mezar taşı üslubu geliştirdiğini göstermektedir. Çalışma, Doğu Anadolu mezar taşı sanatının bütüncül biçimde değerlendirilmesine katkı sunmaktadır
Förderung
- TÜBİTAK 2219
Zitieren
APA
Bingöl, G. (2026). Doğu Anadolu Mezar Taşı Geleneğinde Bitlis Ve Ahlat’ın Bölgesel Üslup Ve Sanatsal Özellikler Açısından Karşılaştırmalı Analizi. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi, 164-195. https://doi.org/10.55483/cekmece.1942387
Vancouver
Bingöl G. Doğu Anadolu Mezar Taşı Geleneğinde Bitlis Ve Ahlat’ın Bölgesel Üslup Ve Sanatsal Özellikler Açısından Karşılaştırmalı Analizi. Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:164-195. doi:10.55483/cekmece.1942387
BibTeX
@article{Bingl2026,
author = {Bingöl, Galip},
title = {Doğu Anadolu Mezar Taşı Geleneğinde Bitlis Ve Ahlat’ın Bölgesel Üslup Ve Sanatsal Özellikler Açısından Karşılaştırmalı Analizi},
journal = {Çekmece Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
number = {28},
pages = {164--195},
doi = {10.55483/cekmece.1942387}
}
EUVIMED