Ürün Yaşam Döngüsünün Matematiksel Modellemesi ve Üretim Planlama Yaklaşımı: Seramik Sektöründe Bir Uygulama
Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi · 28.06.2026 · 10 (1) · 51-83
DOI: 10.55243/ihssr.1974955 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Seda Kızılca und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 3 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Günümüz üretim sistemlerinde artan ürün çeşitliliği ve talep belirsizliği, ürün yaşam döngülerinin daha kısa ve kesintili bir yapı sergilemesine neden olmakta; bu durum ürün yaşam döngüsünün üretim planlama perspektifiyle ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, ürün yaşam döngüsünü tek bir sürekli eğri yerine, farklı evrelerin farklı dinamikler içerdiği varsayımıyla çok aşamalı bir matematiksel model çerçevesinde incelemektir. Çalışmada, siparişe dayalı üretim yapan büyük ölçekli bir seramik işletmesine ait “ARD” kodlu ürün serisinin 2020–2023 dönemini kapsayan 16 çeyreklik satış verileri kullanılmıştır. Ürün yaşam döngüsünün modellenmesinde giriş ve büyüme evresi için Gompertz modeli, düşüş evresi için ise eksponansiyel azalma modeli kullanılarak hibrit bir model geliştirilmiştir. Model, Python ortamında uygulanarak gerçek satış verileri ile karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, incelenen ürün serisinin klasik ürün yaşam döngüsü yapısından saptığını göstermektedir. Özellikle, belirgin bir olgunluk evresi oluşmadan satışların zirve noktasından sonra doğrudan düşüşe geçtiği tespit edilmiştir. Ayrıca satışların ani başlangıç, hızlı yükseliş ve keskin düşüş şeklinde ilerleyen asimetrik bir yapı sergilediği gözlemlenmiştir. Geliştirilen modelin gerçek verilerle yüksek uyum göstermesi (R² ≈ 0,96), değişken ve süreksiz talep yapılarının modellenmesinde yaklaşımın uygulanabilirliğini desteklemektedir. Bulgular, özellikle siparişe dayalı üretim sistemlerinde ürün yaşam döngüsü evrelerinin her zaman klasik yapıyı izlemediğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, ürün yaşam döngüsünü esnek ve akıllı üretim sistemleri bağlamında üretim planlama perspektifiyle çok aşamalı bir modelleme yaklaşımıyla ele alarak literatüre kavramsal ve uygulamalı katkı sunmaktadır.
Zitieren
APA
Kızılca, S., & Kazan, H. (2026). Ürün Yaşam Döngüsünün Matematiksel Modellemesi ve Üretim Planlama Yaklaşımı: Seramik Sektöründe Bir Uygulama. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi, 10(1), 51-83. https://doi.org/10.55243/ihssr.1974955
Vancouver
Kızılca S, Kazan H. Ürün Yaşam Döngüsünün Matematiksel Modellemesi ve Üretim Planlama Yaklaşımı: Seramik Sektöründe Bir Uygulama. Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi. 2026;10(1):51-83. doi:10.55243/ihssr.1974955
BibTeX
@article{Kzlca2026,
author = {Kızılca, Seda and Kazan, Halim},
title = {Ürün Yaşam Döngüsünün Matematiksel Modellemesi ve Üretim Planlama Yaklaşımı: Seramik Sektöründe Bir Uygulama},
journal = {Uluslararası Beşeri ve Sosyal Bilimler İnceleme Dergisi},
year = {2026},
volume = {10},
number = {1},
pages = {51--83},
doi = {10.55243/ihssr.1974955}
}
EUVIMED