EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Mısırlı Şair Ahmed Muharrem’in Şiirlerinde Birlik İdeali: Pan-İslamizm, Pan-Arabizm ve Ulus Devlet Milliyetçiliği Arasında

Büşra Yılmaz

Adıyaman İlahiyat Dergisi · 30.06.2026 · (19) · 66-97

DOI: 10.54958/adid.1905232 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Adıyaman İlahiyat Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Büşra Yılmaz. Die Arbeit nennt 44 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, Ahmed Muharrem’in siyasî şiirlerinde birlik idealinin çeşitli meşruiyet zeminleri üzerinden nasıl kurulduğunu ve özellikle Batı sömürgeciliği karşısında bu ideallerin nasıl ele alındığını incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, Muharrem’in şiirlerini tek bir ideolojik etikete indirgemeden bu şiirlerdeki Osmanlı hilafeti etrafında şekillenen Pan-İslâmcı/Osmanlıcı söylem, Filistin meselesi etrafında şekillenen Pan-Arap–İslâmî birlik çağrısı ve Mısır merkezli ulus milliyetçiliği idealleri arasındaki süreklilik ve dönüşüm ilişkisini ortaya koymaktır. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemleri benimsenmiş; Ahmed Muharrem’in şiirleri metin analizi yöntemiyle incelenmiş ve şiirlerinde ortaya çıkan fikrî temalar tarihsel bağlam içerisinde değerlendirilmiştir. Seçme şiirler üzerinden ilgili söylemlere ait ümmet, izzet, meşruiyet, egemenlik, kolektif sorumluluk, öteki inşası gibi vurgular ele alınmaktadır. Bu bağlamda Muharrem’in Osmanlıcılığı ümmetin siyasî bütünlüğünü taşıyan merkezî bir çatı fikri olarak değerlendirdiği görülmektedir. Hilafetin ilgası ve Mısır’ın Osmanlı’dan kopuşu sürecinde birlik idealini Arap-İslâm birliği ideali üzerinden yeniden kurduğu anlaşılmaktadır. Mısır merkezli ulus milliyetçiliğini ise işgal karşıtlığı, halkın hakimiyet noktasında aktör haline gelmesi ve millî egemenlik vurgusu çerçevesinde ele aldığı tespit edilmiştir. Muharrem ile ilgili literatürde onun siyasî şiirleri çoğunlukla belli temalar, olaylar ya da eserler çerçevesinde incelenmiştir. Buna karşılık, şairin Pan-İslâmizm/Osmanlıcılık, Pan-Arabizm/Arap birliği ve Mısır merkezli milliyetçilik arasında kurduğu ilişki bütüncül bir yaklaşımla yeterince ele alınmamıştır. Bu çalışma, söz konusu boşluğu Muharrem’in şiirlerindeki birlik idealinin değişen tarihsel konjonktürde yeniden nasıl inşa edildiğini göstererek doldurmayı amaçlamaktadır. Bu çerçevede ça-lışmamız, Muharrem’in şiirlerinde ulus-devlet milliyetçiliği, Arap-İslam Birliği ve Osmanlıcılık arasında zorunlu bir çatışma bulunmadığını ortaya koymaktadır. Tüm bu ideallerin değişen tarihsel koşullarda farklı meşruiyet kaynakları üzerinden Batıya karşı yeniden kurulduğu anlaşılmaktadır.

Zitieren

APA

Yılmaz, B. (2026). Mısırlı Şair Ahmed Muharrem’in Şiirlerinde Birlik İdeali: Pan-İslamizm, Pan-Arabizm ve Ulus Devlet Milliyetçiliği Arasında. Adıyaman İlahiyat Dergisi, 66-97. https://doi.org/10.54958/adid.1905232

Vancouver

Yılmaz B. Mısırlı Şair Ahmed Muharrem’in Şiirlerinde Birlik İdeali: Pan-İslamizm, Pan-Arabizm ve Ulus Devlet Milliyetçiliği Arasında. Adıyaman İlahiyat Dergisi. 2026:66-97. doi:10.54958/adid.1905232

BibTeX
@article{Ylmaz2026,
  author = {Yılmaz, Büşra},
  title = {Mısırlı Şair Ahmed Muharrem’in Şiirlerinde Birlik İdeali: Pan-İslamizm, Pan-Arabizm ve Ulus Devlet Milliyetçiliği Arasında},
  journal = {Adıyaman İlahiyat Dergisi},
  year = {2026},
  number = {19},
  pages = {66--97},
  doi = {10.54958/adid.1905232}
}
Kostenlos starten →