EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

KANT’TA DIŞSAL NESNENİN SAHİPLİĞİNİN OLANAĞI VE KAZANIMI

Muhammet Emin Erdemli

Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi · 09.07.2026 · 16 (1) · 213-232

DOI: 10.54704/akdhfd.1929440 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, online erschienen am 09.07.2026. Verfasst von Muhammet Emin Erdemli. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Immanuel Kant’a göre hukuki-pratik aklın çatışkısı, düşünsel sahipliğe dair sav ve empirik sahipliğe dair karşı savın çatışkısından oluşur. Sav, dışsal nesnenin sahipliği için o nesneyi fiziki olarak elde tutmanın gerekmediğini, karşısav ise gerektiğini iddia eder. Elde tutulan dışsal nesnenin empirik sahipliği, uzam ve zamanın koşullarına tabidir. Dış ve iç duyunun koşullarını oluşturan uzam ve zaman, tasarımları alma yetisi olan duyarlığın öznel koşulları olarak deneyimin biçimleridir. Verili görü çokluğunun deneyimi, imgelem gücü tarafından a priori sentezlenir. Saf anlama yetisinin ilişki (töz) kategorisi ise mülkiyet hakkını kavramsal olarak belirler. Böylece empirik sahipliğin konusu olan dışsal nesnenin teorik bilgisine ulaşılır ancak henüz ‘kazanım’ sağlanamaz. Hak kavramı saf akıl kavramı olduğu için empirik nesne görünüş olarak değil kendinde şey olarak değerlendirilmelidir. Kendinde şey olarak değerlendirilen nesne, uzam ve zamanın koşullarından soyutlanarak düşünsel sahipliğin konusu olur. Deneyimden bağımsızlığı sağlayan soyutlama, dışsal nesnenin elde tutulmamasına rağmen sahipliği olanaklı hale getirdiği için sentetik a priori hak önermesine ulaşılır. Ancak bu açıklamalar da teorik alanda sınırlı kalarak düşünsel sahipliğin pratik kazanımını temellendiremez. Kant, pratik aklın izin verici yasasına dair postula ile dışsal nesnenin kullanımı için o nesneye dair hakimiyetin bilincinde olmanın yeterli olduğunu belirtir. Buna rağmen seçimin nesnesinin kullanımı diğer öznelerin seçim özgürlüğü ile nasıl uyumlu olabilir? Herkesin toprak üzerinde doğuştan gelen ortak sahipliği, ilk kazanım olarak değerlendirilip ‘birleşik istemeye’ dayalı öznelerarası uzlaşım sağlanabilir. Doğa durumundaki kökensel topluluk, öznelerin kendi gücüne dayalı adaleti ile geçici kazanımı sağlayabilir. Kazanıma konu olan mülkiyetin güvence altına alınması için dağıtıcı adaletin bulunduğu sivil duruma geçilmelidir. Bu halde güvenliği sağlanan mülkiyet, düşünsel sahiplik temelinde kesin kazanımın konusu olur.

Zitieren

APA

Erdemli, M. E. (2026). KANT’TA DIŞSAL NESNENİN SAHİPLİĞİNİN OLANAĞI VE KAZANIMI. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 16(1), 213-232. https://doi.org/10.54704/akdhfd.1929440

Vancouver

Erdemli ME. KANT’TA DIŞSAL NESNENİN SAHİPLİĞİNİN OLANAĞI VE KAZANIMI. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi. 2026;16(1):213-232. doi:10.54704/akdhfd.1929440

BibTeX
@article{Erdemli2026,
  author = {Erdemli, Muhammet Emin},
  title = {KANT’TA DIŞSAL NESNENİN SAHİPLİĞİNİN OLANAĞI VE KAZANIMI},
  journal = {Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {16},
  number = {1},
  pages = {213--232},
  doi = {10.54704/akdhfd.1929440}
}
Kostenlos starten →